Kunst Kijken

Naar Kunst Kijken »

16 - Borstbeeld Karel Doorman

  Saskia van Kuik | 11-03-2010 12:24

Den Helder - In de tuin voor de hoofdingang van het KIM staat een borstbeeld van Karel Doorman. Het is een sculptuur van koper (hol van binnen) en is 85 centimeter hoog. De sokkel is van steen en is 50 bij 130 cm. Het borstbeeld was een schenking aan het KIM, door de burgerij van Den Helder. Aanleiding was het 100 jarig bestaan van het opleidingsinstituut, in 1954.

Op de sokkel staat de volgende tekst te lezen:
“Ik val aan,volg mij”
K.F.M. Doorman, Schout bij nacht
Gesneuveld a/b Hr. Ms. De Ruyter in de 2e wereldoorlog als bevelhebber van een geallieerd Nederlands–Amerikaans–Brits–Australisch eskader in de slag van de Javazee op 27 febr. 1942.

Tijdens het ‘Eeuwfeest te Willemsoord’ werd het door Dirk Bus, een uit Den Haag afkomstige beeldhouwer, vervaardigde beeld onthuld op 15 oktober 1954 door de toenmalige burgemeester G. D. Rehorst. Bij de onthulling van het borstbeeld waren de weduwe, kinderen en enige verre familieleden van Karel Doorman aanwezig. Ook Dirk Bus woonde de plechtigheid bij. Buiten het hek volgden vele burgers de onthulling. De commandant van de adelborstenopleiding, kapitein ter zee H. A. W. Goossens, aanvaardde het geschenk namens het KIM. Na de onthulling werd een krans aan de voet van het borstbeeld gelegd door de voorzitter van het Karel Doormanfonds, de heer F. J. Houwert. Naast het borstbeeld werd ook een door Admiraal C. W. Brouwer zelfgecomponeerde ‘Karel Doorman – mars’ aangeboden, waarin de dramatiek van de Slag in de Javazee doorklinkt.

Karel Doorman
Het borstbeeld van Karel Doorman kwam er niet voor niets. Hij wordt gezien als een van onze grote zeehelden. Karel Willem Frederik Maria Doorman werd op 23 april 1889 in Utrecht geboren. In 1906 kwam hij naar Den Helder om als Adelborst zijn vierjarige opleiding aan het KIM te volgen en in 1910 werd hij benoemd tot officier. Hij heeft heel wat zeeën bevaren en haalde tevens zijn vliegbrevet.

Vanaf 1918 vloog hij vanaf marinevliegkamp De Kooy, waarvan hij in de jaren 1919 tot 1921 tevens de commandant was. Hij kreeg vele onderscheidingen, waaronder Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, Ridder in de Orde van Oranje Nassau en Officier in de Orde van Oranje Nassau. Hij klom op tot Schout bij Nacht en kreeg in 1942 het bevel over de Combined Striking Force in de Javazee, waar hij met zijn schip De Ruyter ten onder is gegaan op 27 februari 1942. Tussen 1946 en 2006 werden maar liefst drie schepen, als eerbetoon, naar Karel Doorman vernoemd.

De tekst “Ik val aan, volg mij” sprak Karel Doorman tijdens deze slag in de Javazee. De geromantiseerde versie wil ons doen geloven dat hij dit riep om de schepen onder zijn bevel aan te moedigen tot de aanval over te gaan. In werkelijkheid was het een tactisch sein door middel van vlaggen en over de radio, het “All ships, follow me”. Tijdens dit klassieke oppervlaktegevecht was het tweede schip getroffen en de hele linie dreigde achter dat schip aan te varen. Het sein was dus slechts bedoeld om de ontstane verwarring te verhelpen.

Dirk Bus
De kunstenaar werd geboren op 5 december 1907 in Den Haag. Hij volgde een opleiding aan de Koninklijke Academie in zijn woonplaats en later aan de academie in Amsterdam. Bus werd leraar op de vrije academie en de Koninklijke academie in Den Haag. Hij kreeg talrijke opdrachten voor het vervaardigen van beelden, zoals aan de gevel van het oude stadhuis en ook in het Haags Gemeentemuseum is het nodige werk van hem te bewonderen. Hij ontving twee jaar Koninklijke subsidie, was lid van Pulchri Studio en was er jarenlang de voorzitter. Verder was hij lid van de groep Verve en de Posthoorngroep. Hij overleed op 10 juni 1978 te Den Haag.

Laatste update: 30-07-2012 13:22
Deel dit artikel
Geschreven door: Saskia van Kuik

Sinds 1988 woonachtig in Julianadorp/Den Helder. Saskia was in de periode september 2008 tot mei 2011 als journaliste betrokken bij Den Helder Actueel.

Adverteren op Den Helder Actueel? Klik hier voor meer informatie

Dag top 5

Reacties