Op 8 december 1857 werd onze gasfabriek in gebruik genomen en met veel verbazing zagen de Nieuwediepers het wonder: de straten werden al in de heel vroege avond verlicht met gaslantaarns. Tot aan 1902 was de gasvoorziening in particuliere handen. Op 1 september van dat jaar werd dat een gemeentelijke zaak en in 1904 volgde vernieuwing en uitbreiding van de fabriek.
Meer dan een eeuw lang maakte het complex deel uit van het stadsbeeld, waarbij vooral de gashouders een dominante rol speelden. Maar niet alleen het gas was belangrijk voor de burgerij. Hoeveel mudjes cokes zullen er in de loop der jaren niet zijn afgehaald tegen een meer dan redelijke prijs? Hierdoor kon de overbekende Jan Splinter toch nog zonder kou te lijden door de winter komen en met de gelegenheid zijn potje te blijven koken.
Wie herinnert zich ook niet het wankele draaibruggetje, waarvan het openen en het sluiten altijd met grote belangstelling door de passanten werd gevolgd. Altijd was er aan de kop van de Spoorgracht leven in de brouwerij; het vrijwel dagelijks laden en lossen van de binnenvaartschepen, veelal zonder onderbreking tot in de kleine uurtjes.
Wat mij het sterkst is bij gebleven zijn de gashouders. Wij woonden op de Ruyghweg en als je ’s avonds boven de huizen aan de overzijde van ons keek, zag je de gashouders rijkelijk boven de huizen uitsteken. Tegenwoordig is het huis van de directeur van de gasfabriek aan de Spoorgracht, het enige dat nog wat herinnert aan een stuk industrieel Helders erfgoed!
Geplaatst: zondag 13 september, 3:00 uur - Laatste wijziging: zondag 13 september om 8:30 uur.
Gelieve rekening te houden met de volgende richtlijnen:
Lees de volledige voorwaarden voor het reageren op
http://www.denhelderactueel.nl/info/reageren/
Reacties die niet voldoen aan deze voorwaarden, kunnen worden gewist door de redactie. Personen die zich herhaaldelijk niet aan de regels houden, kunnen worden uitgesloten van de mogelijkheid tot reageren.
Een eigen afbeelding bij uw reactie? Kijk voor informatie op http://nl.gravatar.com
Adriaan
16 september 2009 at 00:43
tot wanneer is de gasfabriek in dienst geweest? en wanneer is het gesloopt?
Karel
30 januari 2010 at 16:31
De gasfabriek is in 1951 buiten gebruik gesteld.
Bob.
30 januari 2010 at 19:48
@Cees Rondel : Er resteert NOG IETS Cees ! Aan de voorkant op de Spoorgracht ziet u een soort toren op een staalconstructie aan de waterkant . Aan de toren zit een gesloten constructie die over de straat naar de overkant gaat . De toren is de KOLENLIFT en de gesloten constructie de transportweg voor de kolen naar de overkant . Ik weet niet of daar rails met lorries in reden of dat er een transportband was , maar de gevel er achter was een KOLENLOODS . de gevel links van de overspanning was OOK een kolenloods . De twee loodsen stonden met elkaar in verbinding . Later is de linker kolenloods in gebruik gekomen als Vleeskeurlokaal , en de loods achter de overspanning als Garage voor de vuilnisauto’s van de gemeentereiniging . Wat er NU NOG resteerd is het zware gemetselde vierkant aan de voet van de toren waar de staalconstructie op stond .
Aan die KADE in de Spoorgracht meerden de kolenboten af waarna de kolen via de toren en de overspanning in de loodsen verdwenen . Ga maar eens ter plekke kijken ! U ziet de gemetselde kolenkade duidelijk in de Wallekant van het kanaal . Dat dit nooit aan iemand anders opgevallen is ? Dan nog even de brug over de Fabrieksgracht : Die draaibrug werkte perfect toen ik een kind was . De brugwachter sloot met kettingen met een rood bordje de toegangen en opende een metalen klep in het midden van de brug . daar deed hij dan een grote slinger in en draaide dan via een systeem van tandraderen de brug om zijn as open . In de laatste jaren dat de brug nog dienst deed om houtschepen door de Fabrieksgracht naar Vinken te laten varen was de brug door slijtage en achterstallig onderhoud zo gammel dat een vrachtwagen van de Gemeentereiniging met een STAALKABEL de brug open en dicht moest trekken . Op het laatst moest de vrachtwagen gas geven en en kwam de brug met vele rukken aan de staalkabel weer op zijn plaats . DAT was wel spectaculair en DAAR stonden velen naar te kijken ! Maar WEL op een veilige afstand want bij het breken van de staalkabel waren er anders zeker slachtoffers te betreuren geweest . Eenzelfde gietijzeren merkplaat als van de Fabrieksgrachtbrug is aan het begin van de Bassingracht te zien op de voorgevel links bij de slagerij ! Die is afkomstig van de Botbrug tussen de Nieuwe Brugstraat en de Nieuwstraat waar nu het voetgangersbruggetje over de Bassingracht is , De landhoofden van die draaibrug zitten er nog !
De Fabrieksplaat van de Botbrug is op zijn verzoek door de slopers aan de slager gegeven die hem als aandenken op de voorgevel van zijn slagerij geschroefd heeft .
U ziet : Als u op let blijken er meer historische dingen bewaard gebleven te zijn dan u dacht .