Den Helder – Ja, daar is hij weer: de Watertoren. Het is niet de eerste keer dat een dergelijke ansichtkaart getoond wordt, maar gelet op de grote veranderingen op deze plek – die eens volkomen terecht ‘de Vijfsprong’ werd genoemd – meen ik er goed aan te doen de lezers nogmaals naar het verleden terug te voeren.
Al was het maar om ook te laten zien hoe fraai onze watertoren, na een geslaagde restauratie overigens, in het stadsbeeld paste. Uit historisch oogpunt gezien is hier iets alleraardigst vastgelegd: een gemeenteambtenaar is druk doende om de straatverlichting te controleren en mogelijke gebreken op te heffen, omdat de burger, beschermd tegen het avondlijke donker, zijns weegs kon gaan.
Nette perkjes
Ook is de strak gelijnde bebouwing zo kenmerkend, waarboven een spits torentje speels uitsteekt. Nette perkjes, nog niet voor de tweede maal beplant. Op de achtergrond ligt goed verscholen in het hoge groen het voormalige station in een toch altijd wat rommelige omgeving.
Je zou gelet op de totale verlatenheid die deze foto uitstraalt, niet zeggen dat er toen al dertigduizend mensen woonden in onze stad. Vandaag de dag suist er langs de vijfsprong (met het monument ‘Voor hen die vielen’) nogal wat verkeer langs.
Links op de historische foto de oude Rooms-Katholieke lagere school. Ook de achtergrond is duidelijk veranderd, zoals goed te zien is voor wie de tweede foto bekijkt.
Gelieve rekening te houden met de volgende richtlijnen:
Lees de volledige voorwaarden voor het reageren op
http://www.denhelderactueel.nl/info/reageren/
Reacties die niet voldoen aan deze voorwaarden, kunnen worden gewist door de redactie. Personen die zich herhaaldelijk niet aan de regels houden, kunnen worden uitgesloten van de mogelijkheid tot reageren.
Een eigen afbeelding bij uw reactie? Kijk voor informatie op http://nl.gravatar.com
nu.nl – Algemeen
jan geervliet
20 maart 2011 at 08:44
een prachtige opname van voor 1959, met een straatverlichting-reparateur, uit het GAS verlichting tijdperk.
De gasvlammetjes werden voor het donker hoog gezet en in de morgen weer terug gedraaid.
Ik woonde in die tijd op de hoek van de Oranjestraat en tussen het pand van mijn ouders en het winkelpand/woonhuis van Sjoerd Post heeft ook een gas-lantaarnpaal gestaan, midden op straat, en tijdens een verbouwing van onze winkel reed er een vrachtwagen achteruit en boem lantaarnpaal om. Het duurde maar heel kort en er was een monteur van het Gasbedrijf aanwezig om de gasleiding dicht te maken. Een nieuwe lantaarnpaal(van gietijzer) is nooit terugeplaatst. En dat was een reuze tegenslag voor Wietse van der Vaart. Ik heb indertijd de lantaarnopstekers regelmatig voorbij zien fietsen met hun laddertjes. Ik heb hier nooit enig vandalisme bij gezien.Als ik het wel heb was de school op de foto een meisjesschool en aan de Polderweg werden de jongens onderwezen.
De serene rust die van de foto uitgaat is van een zeldzame schoonheid. Toen was ook de watertoren het HART van Den Helder. Ik geniet weer vanuit 010.
Ed Schotman
20 maart 2011 at 09:31
@Jan geervliet, Het is goed dat je even de Hr. van der Vaart noemt en dit is naar mijn weten ook de ex-Wethouder die de hele Helder van al zijn gebouwen die er na de Tweede Wereldoorlog nog stonden wilden afbreken, alleen omdat er geen geld van het Rijk genoeg was staan ze er tot op heden nog. Blij toe.
http://www.atlantikwallplatform.eu/home/landen/multiblock/?multi_block_id=257
Ed Schotman
johannes jager
20 maart 2011 at 13:59
ja jan dat waren nog tijden nu op zelfde plek wordt er weer een pandje uit die gesloopt en alle bomen gerooid omdat de vrouwtjes van tegenwoordig niet zo van bladeren houden groet jan
Ed Schotman
20 maart 2011 at 08:56
Het verschil met foto’s/ansichtkaarten van rond 1900 is dat er dan allemaal bewoners op het desbetreffende kiekje staan en later niet meer. Wanneer je goed kijkt naar de foto zie je dat op de linkerkant een aantal mensen staan te kijken als of ze uit het beeld moesten en de bakker is in geen velden of wegen te zien, alleen zijn bakkerskar staat met de klep wagenwijd open. De fotograaf had blijkbaar wel een probleem met de gas-lantaarn reparateur die liet zich niet wegjagen het werk gaat door met of zonder fotograaf. Een prachtige foto uit een lang vervlogen tijdsbeeld.
Ed Schotman
Hans Z.
20 maart 2011 at 10:09
De watertoren was er om een reservoir met water omhoog te houden. Die functie heeft de watertoren niet meer (sinds … wie weet het?), er worden geen watertorens meer gebouwd, is niet meer nodig is mij verteld omdat tegenwoordig de druk op de waterleiding geleverd wordt door pompen. Helemaal snap ik het niet, want om dat hooggelegen reservoir te vullen waren toch ook pompen nodig, wat konden die pompen dan nog niet wat ze nu wel kunnen?
Ed Schotman
20 maart 2011 at 10:23
@Hans Z., Dan komt hier de uitleg even lezen Hans en je ben weer helemaal bij http://www.kraanwater.nu/watweetjijvankraanwater/waterweetjes/watertorens/Pages/default.aspx
Ed Schotman
Hans Z.
20 maart 2011 at 11:42
Bedankt! Als het is zoals daar beschreven dan werd het water opgepompt door dieselmotoren en hadden ze die pompen van tegenwoordig (met daarop een regelsysteem, ook belangrijk) nog niet. Blijft nog de vraag: sinds wanneer is de watertoren geen echte watertoren meer? Is er een deskundige in de zaal?
Ed Schotman
20 maart 2011 at 12:11
@Hans Z., De watertoren is sinds de jaren tachtig al niet meer als watertoren in gebruik.
Even aanvullende informatie, gezien Den Helder ook de plaats is waar de eerste Watertoren van Nederland was gebouwd. http://nl.wikipedia.org/wiki/oude_watertoren_(Den_Helder) en
http://nl.wikipedia.org./wiki/nieuwe_watertoren_(Den_Helder) Altijd interessant om even te bekijken.
Ed Schotman
Hans Z. Recife
20 maart 2011 at 13:51
Grappig om te lezen over dat venten met water van vroeger. Hier zijn er nog steeds veel mensen die hun brood verdienen met de handel in drinkwater, want we hebben wel kraanwater en officieel moet het geschikt zijn om te drinken, maar om te drinken enz. kopen wij en veel andere mensen liever ander water dat beter smaakt en dat we meer vertrouwen. Meest verkocht in plastic vaten van 20 liter, er is zelfs keus uit verschillende kwaliteiten en prijzen. Je ziet hier geregeld vrachtwagens voorbijkomen met een paar honderd van zulke vaten, en ook kleine handelaren op een fiets waar op een listige manier drie van zulke vaten aan hangen.
Bodelo
21 maart 2011 at 17:06
Hans, heb jij geen tank op het dak van je huis als noodvoorziening wanneer de druk van het waternet wegvalt?
Hans Z.
21 maart 2011 at 19:43
Bodelo: ja het flatgebouw heeft zo´n tank voor het kraanwater. Water komt deels ook uit de grond, het flatgebouw heeft zo´n pomp. Niet lekker om te drinken.
Bodelo
22 maart 2011 at 10:26
Zie daar Hans, het principe van de oude watertoren.
Hans Z., Brazilië
22 maart 2011 at 15:45
Nog even over dat water: We hebben twee soorten water, heb ik verteld, water uit de kraan dat we liever niet drinken en drinkwater dat in vaten wordt thuisbezorgd. Lijkt achterlijk, maar misschien zijn we de tijd juist ver vooruit. Want deskundigen verwachten dat in de toekomst drinkwater steeds schaarser en steeds duurder zal worden. En het is nog maar de vraag of je over dertig jaar, ook in Den Helder, nog je auto kunt wassen met water dat ook drinkbaar is. Is dan misschien net zo iets als nu je auto wassen met jenever of whisky. Water dat veilig en lekker drinkbaar is en schoonmaakwater zullen misschien in de toekomst twee heel verschillende dingen zijn.
Bodelo
22 maart 2011 at 16:58
Hans, wij zijn achterlijk! Wij hebben het beste drinkwater ter wereld en we spoelen onze WC er mee door. En vervolgens gaan we naar de supermarkt om een fles Spa blauw of iets dergelijks te kopen. Hoe meer je er over nadenkt hoe suffer het wordt.
Maar goed, dit alles naar aanleiding van zo’n mooie foto van onze goede oude watertoren.
Wat had het centrum toch mooi kunnen zijn als het oude station op de achtergrond er ook nog deel van had uitgemaakt!
jan geervliet
20 maart 2011 at 10:10
Ed, volgens mij is het eerste wat de oudere raadsleden en andere bestuurders in het verleden van de gemeente leerden, is aan de toog hangen en niet omvallen als je zat was, maar na een keer of wat plat op je “bek” te zijn gegaan, dan laat men de ge’ne varen. Maar karakteristieke figuren die Den Helder rijk was en nog is zijn de krenten in de pap van de hedendaagse samenleving in Den Helder.
Ed Schotman
20 maart 2011 at 10:19
@Jan Geervliet, Ik schiet nu zo in de lach, dat komt omdat ik de voormalige Wethouder nog wel eens heb geholpen om de sleutel in de het slot te krijgen van zijn woning. Hij wilde niet dat ik de sleutel er in deed dat deed hij zelf wel daar ben ik zeker een kwartier mee bezig geweest. Ik gaf de aanwijzingen en hij probeerde de sleutel erin te krijgen, dat was lachen
Ed Schotman
kepo
20 maart 2011 at 10:36
Deze prent komt uit 1939.
http://www.denhelder-donkereduinen.nl/ansichtkaarten/Lidwina.html
Ed Schotman
20 maart 2011 at 10:49
@Kepo, mooie aanvulling op de foto van Cees en dankzij mijn nicht Beppie Hagen-Biersteker een prachtige collage van foto’s. Schitterend
Ed Schotman
katy
20 maart 2011 at 12:30
de school is niet de meisjes school maar de lagere school, de school die links staat is de kleuterschool “catharina” daar waren de leerkrachten nog echte nonnen.
Ed Schotman
20 maart 2011 at 12:48
@Katy, dat klopt wat je schrijft het gebouw naast het voormalige ziekenhuis is de Kleuterschool “Catharina” en niet op de foto te zien was gevestigd de RK meisjesschool “Maria” allebei te vinden op de Javastraat en om de hoek van het ziekenhuis op de Polderweg zat de RK jongensschool “St. Joseph”.
Ed Schotman
Ed Schotman
20 maart 2011 at 21:05
Met een beetje fantasie was Den Helder ook zeker de eerste gemeente die op deze vijfsprong een verkeersbord hadden gerealiseerd. Uit de driehoek haal ik een gigantisch verkeers- c.q voorrangsbord, alleen er is geen voertuig met uitzondering van de bakkerskar te zien of het moeten de personen zijn met de fietsen, maar die stonden op dat moment toch ook al stil.
Ed Schotman
jan geervliet
20 maart 2011 at 22:08
zou de bakfiets niet bij de gasmonteur horen Ed, want ik neem aan dat de monteur niet voor ieder kousje en/of schroefje naar de Fabrieksgracht liep.
Hans Z.
21 maart 2011 at 00:22
Als het geen bakkerskar is, dan heb ik een mogelijke verklaring waarom je zo weinig mensen ziet. Ik heb tussen mijn oude foto´s er ook een van zo´n lege straat op een zomerse dag. Daarvan weet ik dat die is genomen op een warme zondag en dat toen de meeste mensen óf op het strand zaten óf thuis zaten te puffen. Zwak punt, ik geef het toe: die monteur. Maar zo´n reparatie op zondag kon toen misschien nog.
Ed Schotman
21 maart 2011 at 06:44
Toch vraag je je af hoe de fotograaf deze foto heeft genomen, gezien de mensen op de foto zeer klein c.q nietig overkomen en dan is het zelfs mogelijk “Jan en Hans” dat deze foto op een zondag is genomen. Op de hoek Middenweg/Hector Treubstraat stond in die jaren een houten kerk met een kleine torenspits, zou de fotograaf van hieruit soms de foto hebben gemaakt en hier toen toestemming hebben gehad van het toenmalige Kerkbestuur?
Ed Schotman
jan geervliet
21 maart 2011 at 09:13
mannen, de foto is mijns inziens vanaf of vanuit de “spinazie academie” genomen, misschien had “laddermans” wel gezwaaid naar de directrice en dan ontstaat er een gevoelsband en een fototoestel was natuurlijk niet bij iedereen in bezit.Maar na de “Afgestoft” driedaagse heb ik toch het idee dat meer mensen met een fototoestel gezegend waren.Laten we er van uitgaan dat de foto in de dertiger jaren van de vorige eeuw is genomen.
Ed Schotman
21 maart 2011 at 16:39
@Jan Geervliet, Op “Afgestoft” nr. 102 staat de “Middenweg” en de Watertoren vanuit een andere perspectief gefotografeerd en is het houten kerkje ook te zien. Het zou haast mogelijk zijn dat de twee foto’s op dezelfde dag zijn gemaakt en de bovenstaande foto is volgens de website http://www.denhelder-donkereduinen.nl/ansichtkaarten/Lidwina.html uit 1939.
Ed Schotman
kepo
21 maart 2011 at 20:10
@Ed,Jan heeft gelijk.Je ziet nl.de Middenweg rechts op de foto.Dus vanuit de spinazie academie genomen.Gezien de bomen op de achtergrond klopt de tijd van gelijkheid goed.1939 dus.
De donkereduinen ansichten zijn trouwens geweldig
Ed Schotman
21 maart 2011 at 21:30
@Kepo, Wij gaan hier niet over reden twisten en dus ga ik er ook vanuit dat de foto is genomen vanuit de positie van de Huishoudschool voor Meisjes “De Vijfsprong” (Spinazie academie) en Ja, de website van mijn nicht is een pracht dan zijn wij zeker met elkaar mee eens. Groeten,
Ed Schotman
Hans Z.
21 maart 2011 at 21:19
De “volkscamera” uit die tijd, om het zo maar te noemen, was het boxje, de boxcamera. Zeer eenvoudig, om maar niet te zeggen primitief. Maakte negatieven van 6 bij 9 cm, van de negatieven werden contactafdrukken gemaakt, dus ook 6 bij 9. Die foto´s hadden lang niet de kwaliteit van ansichtkaarten. De volgende stap, en een flinke stap hoger, was de klapcamera, ook 6 bij 9.
Ed Schotman
21 maart 2011 at 22:02
@Hans Z., Het is mij bekend dat je al heel lang in Brazilië woont en hetgeen wat ik hier nu neerzet nog nooit gezien heb (denk ik zo) en sluit helemaal aan bij de geplaatste foto van “Cees” uit de jaren dertig en is ook zeker voor jongere mensen en natuurlijk ook voor de oudere zeer interessant om te zien en te lezen (en te horen) en heeft ook alles met camera werk te maken http://www.geschiedenis24.nl/andere-tijden/afleveringen/2005-2006/special-Tussen-hoop-en-vrees-de-jaren-dertig.html en anders even aan klikken Andere tijden.
Ed Schotman
jan geervliet
23 maart 2011 at 17:32
de nonnen sliepen op de bovenste etage van het ziekenhuis links. En voor de rechtgeaarde Nieuwedieper die
regelmatig langs fietste of wandelde die zag op het dak s’avonds altijd een heleboel postduiven zitten, die s’morgensvroeg weer voer gingen zoeken. De postduiven zaten ook op het ziekenhuisdak, aan de voor en achterzijde. Aan de achterzijde zaten de nonnen vaak met mooi weer en als de postduiven dan aanvlogen en afvlogen, waren de nonnen niet blij. Dus Jan en vriend Wil zijn daar 3 jaar lang s’avonds postduiven wezen vangen, het leverde niets op maar het gaf de nonnen een prettig gevoel.
Nadat het aantal postduiven sterk verminderd was werd op andere plaatsen bij en onder het ziekenhuis het vangnet uitgegooid.
Ed Schotman
23 maart 2011 at 20:38
@Jan Geervliet, Het verhaal over het Ziekenhuis “Lidwina” met zijn duiven is altijd weer prachtig om te lezen en dan zijn juist de foto’s waarop het vroegere personeel (de nonnen) opstaan en ook het interieur leuk om weer eens te bekijken en dan is vooral de website van Beppie Biersteker-Hagen een mooie gelegenheid/uitkomst om deze (vliegende) nonnen weer eens in beeld te zien in (en buiten) het Ziekenhuis “Lidwina” uit een lang vervlogen verleden en wat nooit meer terug komt. http://www.denhelder-donkereduinen.nl/ansichtkaarten/Lidwina.html
Ed Schotman
katy
23 maart 2011 at 20:53
hee ed, wat geweldig die link!!!! enne nooit werd er lidwina gezegt maar ” t Luut” wat ik wel weet is dat ik eigenlijk zelden via de polderweg naar binnen mocht maar altijd via de achter kant, daar was dan die grote ruimte waar je wachten moest, ook weet ik dat er vroeger kinderen in de zomer buiten in hun bedden werden gereden en zo van de warmte konden genieten, en als ik me goed herinner was dat op t dak.
ook stond er later nog dat kleine gebouwtje naast t luut. ook daar lagen ppatienten maar hoe lang die heeft gestaan weet ik niet meer.
jan geervliet
24 maart 2011 at 08:33
verblijf in een ziekenhuis was in het verleden een langlopende kwestie, wekenlang moest je na een operatie in het “huis” verblijven. En ziekenhuizen en tehuizen stonden vaak op een geweldig groot stuk grond en daarom werden er vaak barakken naast het hoofdgebouw bijgebouwd en als de zon scheen werden de patiënten naar buiten geplaatst, hetgeen prettig was voor de huishoudelijke dienst die hadden dan de ruimte om de vloeren te dweilen en de rest schoon te maken. Tegenwoordig zijn de patiënten na een operatie al weer mobiel, dus recht naar huis.
Het mooiste uitzicht vanuit de “nieuwe” vleugel van Lidwina had ik op 1 oktober 1971 toen stond er aan de Timorlaan het bovenhuis in de fik van een chirurg, die niet zo geliefd was, ik kan wel zeggen er was wel heel veel leedvermaak. De kinderen hadden in het bovenhuis brand gesticht, werden geroepen voor het avondeten en gingen gewoon aan tafel zitten maar de billen zaten bijelkaar dus er werd alles opgebiecht en de brandweer moest toch maar komen.