510 – Dahliastraat

Den Helder – Van de wijk Tuindorp weet ik eigenlijk niet zo heel veel en dat is slecht, terwijl mijn vader er het grootste deel van zijn jeugdjaren heeft doorgebracht. Vandaar dat we vandaag maar eens een bezoek brengen aan de Dahliastraat. Een straat volgestouwd met huizenblokjes van gelijk patroon met als enige, noodzakelijke versiering wat straatlantaarns. Keurige hekjes en wat afscheidingspaaltjes in de tuintjes die nog beplant moesten worden.

Zie hier het beeld van een kersvers opgeleverd volkshuisvestingsproject, gelegen aan de uiterste grens van de stad, want de Brakkeveldweg eindigde in een niemandsland. De fortgrachten en de ravelijnen die Dirksz Admiraal eens tegen indringers moesten beschermen zorgden voor een degelijke afsluiting van het toen nog een tikje in ere gehouden defensiegebied. Alleen wanneer Koning Winter heerste was het er voor de Tuindorpers feest.

Al gauw hadden ze voor dit stuk nieuwbouw, dat het intieme van het bestaande deel van deze stadswijk nog miste, een passende naam gevonden: de nieuwe Dahliastraat. En zo te zien op deze afbeelding niet ten onrechte. Het gezellige, hier en daar wat rommelige wat zo’n woonbuurt kenmerkt, ontbrak nog. Het is inmiddels, nu de jaren hun werk hebben gedaan, heel anders geworden. En er is gerenoveerd en daardoor heeft de straat een heel ander aanzien gekregen. En terugkijkend naar deze afbeelding, denk ik dat de eerste bewoners heel wat tijd nodig hebben gehad om zich op z’n gemak te voelen. Maar aan sfeer heeft het er kennelijk nooit ontbroken.

468-Onderbericht

Over de schrijver:

Geboren en getogen in Den Helder. Cees verzorgt sinds 2008 op Den Helder Actueel elke zondag de rubriek Afgestoft.

Lees ook:

11 reacties

  1. Anton Hagen

    Wat ik heb begrepen als import ,,Jutter ” waren deze huizen bestemd voor de lagere rangen bij de Marine en de werf.Tot en met korporaal,heb ik ooit eens gehoord,klopt dat ??

  2. Skriks

    Die volstrekte fantasieloosheid van de manier waarop die straat is gebouwd zegt iets over het brein van de laaglander.
    Natuurlijk het was na de oorlog geen vetpot en het belangrijkste was 4 muren en een kachel, maar toch..
    In elke situatie kun je je fantasie wat laten werken hoe zwaar die ook is.
    Precies daar gaat het mank. Het fort waar we sleutelden aan brommers en waar klassenfeesten werden georganiseerd (hele goede herinneringen…) was 10x beter om te zijn dan de woonwijk erachter.
    We reden zelfs óver de linie naartoe, ook vanwege het spoor over de heuvels natuurlijk, maar de woonwijken vond ik toen al walgelijk eenvormig.
    Ook de Schooten kenmerkt zich door deze eentonigheid, ik ging al naar school toen men deze wijk begon op te bouwen en begreep er toen al niets van en dacht zelf dan ook dat het totaal anders kon en daarbij dat ik me nooit en te nimmer in zo´n ´rijtjesfrutselhuis´ zou laten duwen.
    Tot de dag van vandaag is me dat gelukt.
    Alles is beter dan niets hoor, maar een rijtjeshuis..nee, dan nog zelfs liever een appartement, dan kijk je tenminste nog vrij naar buiten.
    Die eenvormigheid kruipt, wanneer je niet oppast, in je verstand. Ik zie het overal om me heen.
    Er zijn natuurlijk ook veel rijtjeshuizen in Nederland…
    En nou maar hopen dat niet teveel mensen zich aangesproken voelen en mij wijzen op de fantááaastische jeugd in zo´n huis…..
    Ik snap heus wel dat niet iedereen in Huisduinen, Hyppolytushoef of Groote Keeten kan wonen, alhoewel.

    1. Anton Hagen

      Beste Skriks ,
      Deze woningen zijn volgens mij van VOOR de oorlog,of heb ik het mis??

      1. Fred

        Inderdaad, deze woning zijn van voor de oorlog. Er bestaat nog een lucht foto, genomen van uit een bommemwerper, tijdens een bombardement van Fort Admiraal . Tussen de vallende bommen door zie je tuindorp en daarbij de Dhaliastraat liggen.

  3. Skriks

    @ Anton Hagen, U heeft gelijk, ze zijn tijdens de eerste WO gebouwd natuurlijk.
    Eigenlijk was de ´vetpot zin´ gebruikt als nuancering voor ´kiezen voor eenvormigheid´ en wilde ik een ´snelle brug naar de Schooten slaan´, omdat die dichter bij mijn jeugd staat.
    Ik ging er voor het gemak maar van uit dat het tijdens de periode na de eerste WO ook zo was…, wat dus niet per definitie zo hoefde te zijn.
    Eigenlijk denk ik zélf bij volkshuisvesting meteen aan ´armoe´..;)

  4. HZdwg

    Tuindorpen was een grote beweging in de West-Europese stedenbouw in de jaren ´20 met de bedoeling “de arbeider” een betere woning en woonomgeving te bieden. Idee dat vooral uit Engeland kwam, reactie op de meestal grauwe en armoedige arbeiderswijken van toen, vooral in steden met veel industrie. Er zijn in die tijd veel tuindorpen in Nederland gebouwd, net als ook in veel andere landen. Meestal gebouwd en beheerd door woningstichtingen. Je mag die Dahliastaat saai vinden, in de tijd dat hij gebouwd werd was een eigen tuintje voor de deur, hoe klein ook, voor veel mensen blijkbaar al iets heel bijzonders.
    Met betrekking tot Den Helder zul je “arbeider” in die tijd moeten vertalen als wervianen en lager marinepersoneel.
    Weleens gelezen dat veel tuindorpen met het probleem zaten dat “de arbeider” niet zo hard kwam aanrennen als verwacht, omdat verhuizen naar een tuindorp vaak betekende iets meer huur gaan betalen. Vandaar dat de bewoners voor een deel niet uit de oorspronkelijk doelgroep kwamen, maar uit de laag die er financieel een ietsje boven zat. Of dat ook in Den Helder zo was weet ik niet.

  5. Hijneken

    Balistraat was oorspronkelijk ook een tuinstraat. De achtertuin is nu zelfs nog minimaal 16 meter diep en was vroeger zelfs zo’n 25 meter diep. Men verbouwde daar zelf vaak de eigen groenten. De Balistraat stamt volgens mij uit 1919, dat is iets eerder dan de Dahliastraat.

  6. Skriks

    @HZdwg, interessante aanvulling, de overeenkomsten in al die Nederlandse steden zijn toch wel groot inderdaad.
    @ Hijneken, daar was ik me dus nooit bewust van…ik dacht altijd dat die wijken zo heten vanwége de straatnamen…, weer wat geleerd.
    En dat terwijl ik al 30 jaar tuinier…

  7. Willem J. Sloot

    Wat we ook niet mogen vergeten is dat de Dahliastraat zich zowel links als rechts van de Brakkeveldweg bevond.
    Door het ontwikkelen van het zogenaamde Pottenman project is de “korte Dahliastraat” verdwenen.
    Wij als “sluisdijkers” kwamen regelmatig door Tuindorp heen om naar de volkstuin te gaan die mijn vader had langs het pad naar het ondergrondse bunkerdorp aan de Nieuweweg. Later kreeg hij een tuin achter Dirks Admiraal. Door de aanleg van het tunneltje werd Tuindorp voor ons toegankelijker.

  8. Gerard de Vroome

    Ik heb een bouwtekening van een project van 24 woningen en een winkel dat in 1912 is gebouwd en dat de Bloemstraat is gaan heten. Dat is geen saaie lineaalrechte straat. Alle gevels stonden versprongen, de ovaal die daardoor tussen de woningen ontstond, werd als plantsoen ingericht, met speelplek voor de kinderen. Later werd deze straat verlengd naar het spoor en naar de Brakkeveldweg die toen ook werd bebouwd. Het zou aardig zijn om die bouwtekening te plaatsen maar hoe doe ik dat?

Reageren is niet meer mogelijk.

Home-onder-slider
Home-onder-slider