511 – Speeltuin tuindorp

Den Helder – In 2015 werd het 100-jarig bestaan van Tuindorp gevierd en tot op het moment van vandaag is het altijd een grote kinderrijke buurt geweest. In het begin van de jaren 30 van de vorige eeuw heeft het toenmalige gemeentebestuur van Den Helder, om precies te zijn in februari 1930, een initiatief genomen tot oprichting van een speeltuin op Tuindorp.

Loodrecht stond de zon op zaterdagmiddag 30 augustus 1930 aan de Brakkeveldweg en het was wat broeierig, maar dat kon de pret niet bederven, want de eerste Helderse speeltuin zou geopend worden! Op het nieuwe speeltuinterrein hadden zich veel ouders met kinderen verzameld en ook het Stedelijk muziekkorps was aanwezig om een deuntje te blazen. En toen uiteindelijk burgemeester Houwing met de wethouders Bok en De Zwart ten tonele verschenen, zette het korps het volkslied in. Daarna verrichte burgemeester Houwing de opening van de speeltuin.

Burgemeester Houwing sprak enige woorden en droeg daarna de speeltuin namens het gemeentebestuur over aan de speeltuinvereniging. En het laatste woord bij de opening was van de heer Lessing, die namens de Nederlandse Federatie van Speeltuinverenigingen zowel de initiatiefnemers tot oprichting van deze speeltuin, als het speeltuinbestuur van harte feliciteerde met de eerste speeltuin van Den Helder.

468-Onderbericht

Over de schrijver:

Geboren en getogen in Den Helder. Cees verzorgt sinds 2008 op Den Helder Actueel elke zondag de rubriek Afgestoft.

Lees ook:

11 reacties

  1. HZdwg

    Om op speeltuinbijeenkomsten te worden gezongen was er een Speeltuinlied, een soort mars. Moest hem weleens spelen toen ik in mijn jonge jaren amateurmusicus was. Van de tekst herinner ik me alleen de woorden “naar de speeltuin met zijn allen”. Het geringe aantal meezingers gaf mij niet de indruk het lied grote populariteit genoot.

    1. HZdwg

      Dat bloedserieuze speeltuinlied dat ik bedoel was lang zo leuk niet.
      Dat lied van die kindzangeres Heleentje (1951) herinner ik me goed, groot succes in die dagen. Zelfs zo´n succes dat Heleen Nederland ontvlucht is om niet haar verdere leven met dat lied geconfronteerd te worden.
      Later had je Heintje met “Mama”, ontroerde vooral dames.

  2. Willem J. Sloot

    Het hoge pand met de twee schoorstenen op de tweede foto zal dat het hoekpand Gladiolenstraat/Brakkeveldweg
    zijn waar ooit een chinees heeft gezeten en waar tegenwoordig een handelaar in fietsen zit?
    Trouwens wij als bewoners van de Sluisdijkbuurt hadden geen speeltuin en waren in principe aangewezen op de Vogelbuurt al gaf dat weleens problemen omdat je “van buiten de buurt” kwam. Maar ja wij hadden pleintjes en trapveldjes zat en speeltuig was zo gemaakt, hoepelen met oude fietsvelgen en dat soort dingen.

    1. Willem J. Sloot

      Natuurlijk Fred de hoek Gladiolenstraat/Brakkeveldweg bestaat niet. Verschoning.

  3. HZdwg

    Dat volkslied dat werd ingezet moet het “Wien Neêrlands Bloed” geweest zijn.
    Het Wilhelmus is ons volkslied sinds 1933.

  4. strandloper

    Aan deze speeltuin heb ik veel plezier beleefd in de jaren 50. Op de eerste foto heb je een vrij uitzicht tot aan de watertoren. Dat was in mijn jeugd niet meer het geval. De speeltuin werd volledig omringd door achtertuinen van de huizen aan de Brakkeveldweg, Tuinstraat, Rozenstraat, Goudsbloemstraat en Crocusstraat.
    Je kwam binnen door het hek aan de Crocusstraat met daarachter rechts het “hoofdkantoor” met een ruimte voor de beheerder en een zaaltje. Verder herinner ik mij twee zandbakken, hobbelpaarden, draaimolen, zwiermolen, glijbaan en schommels. Alle speelobjecten bevonden zich aan de randen van het terrein, dat verder bestond uit gras. Het grasveld werd voornamelijk gebruikt om te voetballen. Wat op elkaar gestapelde kleding vormden de doelpalen.
    Het was, zoals gezegd door Cees, een zeer kinderrijke buurt. Als de speeltuin gesloten was speelde je verder op straat of de velden aan de Sportlaan. Daar was toen ook nog het voetbalveld van HRC.
    Kinderen uit andere buurten, zoals Willem Sloot al aangeeft, werden met enige reserve bekeken. Verder niet, ik bedoel zij hoefden geen inburgeringscursus te doen.
    Met het voetballen bestond wel een grote rivaliteit tussen de speeltuin van Tuindorp en de Vogelwijk. Ik kan mij nog een wedstrijd herinneren op het terrein van de “vijand”.
    Op de speeltuin van Tuindorp was Ome Joop (de heer Joop Bosch) destijds de baas. Je hoefde geen rottigheid uit te halen of vervelend te doen, want Ome Joop zag alles en corrigeerde met zijn bulderende stem. Vaak vanaf zijn bankje onder een boom waar hij dan af en toe een shaggie rolde vanuit een metalen doosje.
    Op woensdagavonden werd er een film gedraaid in het zaaltje. Toegang werd verkregen voor 1 dubbeltje. Meestal waren het cowboyfilms of lachfilms. Mooie tijd.

  5. cammie

    Was dat niet op de woensdag-middagen? ik nam nl mijn zusje van tweeënhalf altijd mee.

    1. strandloper

      Waarschijnlijk is dat in een andere periode geweest cammie. Ik herinner mij alleen de woensdagavonden en de film begon dan om 19:00 uur. Overigens heb ik daar nooit zulke jonge kinderen als jouw zusje gezien. Meestal de iets oudere lagere school jeugd.

  6. Marinus Vermooten

    In februari 1930 namen inwoners van Tuindorp het initiatief tot de oprichting van een
    speeltuin. Deze zou zich in een behoorlijke populariteit mogen verheugen. De tuinen werden op open dagen goed bezocht, terwijl tijdens de wintermaanden allerlei
    clubactiviteiten plaatsvonden. Het speeltuinwerk vond zijn oorsprong in Amsterdam, waar
    “Vader Klare” zich de nood van de jeugd, die soms uit verveling tot baldadigheid
    Overging, aantrok. Het speeltuinwerk kreeg destijds betekenis in Den Helder, waar Bets de Graaf het initiatief nam in Tuindorp. Dit was een bijzondere gebeurtenis, want Den Helder,
    met vele mogelijkheden voor de jeugd om van het buitenleven te genieten, heeft de ban
    dat speeltuinen overbodige luxe waren doorbroken. De pioniers hadden hun plannen goed
    overwogen en toen de eerste stap was gezet, bracht een intensieve propaganda honderden
    leden op en vanaf 30 augustus 1930 ging het speeltuinhek in Tuindorp officieel open.
    Ook in de Vogelwijk, Visbuurt en Oud Den Helder werden met succes dergelijke acties
    ondernomen. J.N.E. Teune verzorgde de administratie en beheerde de penningen. Een
    enorme stuwkracht ging ook uit van wethouder P.S. van der Vaart, die het speeltuinwerk
    van de plaatselijke afdelingen met vaste hand coördineerde. Hoewel de buitenwereld de
    speeltuinvereniging hoofdzakelijk kende van plezier makende kinderen, lag het zwaartepunt
    op de daarbij behorende binnenactiviteiten. Elke speeltuin had een clubgebouw,
    waarin de jeugd op winteravonden en vrije middagen onder deskundige leiding in gelegenheid
    was te knutselen en spelletjes te doen. Gedurende de bezettingstijd ging een aantal
    speeltuinen verloren. Andere liepen schade op. Het ledenbestand verminderde snel, maar
    de niet gelijk geschakelde organisatie bleef bestaan. Na de bevrijding verrezen er speeltuinen
    in de Visbuurt, Oud Den Helder en Nieuw Den Helder. Hieruit bleek duidelijk hoe
    diep het speeltuinwerk verankerd was in de Nieuwedieper samenleving. Belangrijk was dat
    de contributie laag bleef, zodat ook kinderen uit de financieel zwakkere gezinnen zich
    konden uitleven op schommels, glijbaan, hobbelpaarden en in de zandbak. Een verbetering
    was het aanstellen van opzichters die zich het gehele jaar door zich voor het speeltuinwerk
    beschikbaar konden stellen. De gemeente subsidieerde de lonen, waardoor het bestuur
    capabele personen kon aantrekken. Door het verdwijnen van het toezichthoudend personeel,
    het beleid van open tuinen en door een gewijzigde speelopvatting van de hedendaagse
    jeugd is het speeltuinbezoek sterk gereduceerd. De komst van speelparken
    daarentegen heeft een grote vlucht genomen.

Reageren is niet meer mogelijk.

Home-onder-slider
Home-onder-slider