513 – Het snoepwinkeltje van Zoontje

Den Helder – Het mooie is dat als je op de ontwikkeling van je leven terugkijkt, het eigenlijk niets anders is dan een spoorwegtraject met verschillende haltes. En dat is eigenlijk ook het geval met onze stad, zo wordt er iets gebouwd voor een bepaalde woonwijk, of omdat een voormalig groot warenhuis denkt dat er ooit nog eens honderdduizend inwoners in Den Helder komen te wonen, dus pas je daar je winkel op aan. En als bij nader inzien blijkt dat honderdduizend inwoners voor Den Helder veel te hoog gegrepen is, zijn er altijd nog mogelijkheden om het winkelpand te verkleinen.

Nee, dan hadden de vooroorlogse middenstanders het beter voor elkaar. Zij namen genoegen met een omgebouwde voorkamer, plaatste daar een toonbank in met weegschaal en andere gebruiksvoorwerpen die bij een winkel hoorden, en verkochten op die manier hun grutters, kaas en andere waren en ze waren nog gelukkig met de dagopbrengst ook!

Dit tijdsbeeld wat ik hier nu schets uit het verleden zal wel z’n romantiek hebben gehad, maar daar is tegenwoordig geen droog brood meer in te verdienen. En toch had het iets, bij mij gaan de gedachten altijd terug naar de Fabrieksgracht, daar had je ongeveer in het midden vlak naast dat oude transformatorgebouw de snoepwinkel van Zoon, in de volksmond Zoontje genoemd. Dit was zo’n winkeltje waar je in mijn kindertijd voor een dubbeltje van alles en nog wat kon kopen, zoals stroopsoldaatjes, zoethout en als je iets meer te besteden had zo’n groot flesje cola!

Ik denk dat een hoop van mijn tijdgenoten diezelfde gedachten en herinneringen aan dat snoepwinkeltje zullen hebben en zullen genieten van de foto van de Fabrieksgracht, met het snoepwinkeltje van Zoontje!

468-Onderbericht

Over de schrijver:

Geboren en getogen in Den Helder. Cees verzorgt sinds 2008 op Den Helder Actueel elke zondag de rubriek Afgestoft.

Lees ook:

17 reacties

  1. Anton Hagen

    Ik weet nog wel dat Klaas Zoon in de zestiger jaren met zijn bakfiets langs alle scholen ging om de jeugd te verlokken om snoep te kopen.Klaas had 1glazen oog voor zover ik mij herinner.
    En hij werd dan ook nog wel eens nageroepen met de volgende zin ,,Klaas,kan ik je even onder 3 ogen spreken?”
    En dan werd Klaas behoorlijk pissig op de jeugd.
    Volgens mij woont er nog 1 Zoon op de Fabrieksgracht ,nl.Frans.
    En je had ook nog Kees Zoon,die was schoorsteenveger.
    Maar er zullen hier vast wel echte geboren en getogen Jutters zijn welke nog wel meer weten dan ik over dit onderwerp.

    Reply
  2. Ezeltjeprik

    Vrouw Zoon was bij mijn weten de drijvende kracht achter de snoepwinkel, die een begrip was in de buurt, maar ook daarbuiten. En dan had je Piet – ik denk haar broer of schoonbroer – (toen al een oude baas), die soms naar voren kwam om klanten te bedienen. Hij had eczeem op zijn handen en ik vond het daarom nooit zo prettig als hij snoep voor me pakte. Bij wijze van wraak deponeerde ik mijn muntgeld dan op de glasplaat bovenop de vitrine tussen ons in, en niet op het schoteltje dat eigenlijk voor dat doel bestemd was. Gevolg was dat Piet met zijn oude vingers grote moeite had om de muntjes van de glasplaat te pakken.
    Ook was er Klaas, die er kennelijk op uit trok om straathandel te bedrijven. Hij ging ook bij de scholen langs. Uit de overleveringen heb ik begrepen dat de schooljeugd regelmatig een clandestiene greep deed in zijn nering, die hij had uitgestald op zijn fietskar. Volgens mij raakte Klaas later zijn benen kwijt en belandde hij in een rolstoel. Ook had je Frans, die schilder was. En Kees, de schoorsteenveger. Als kind kon ik er niet goed hoogte van krijgen wie er nu precies woonden in dat huis aan de Fabrieksgracht. Ook was er nog een zoon van Zoon die bokste, maar zijn naam weet ik niet meer.
    Van de wettelijke sluitingstijden trok de familie Zon zich niet veel aan. ’s Avonds of zondags kon je er ook wel terecht voor het een of ander. Ze verhuurden ook bakfietsen, die in de steeg naast het winkelpand stonden. Voor een kwartje per uur of zoiets. Moeilijk deden ze niet. Als tienjarig knulletje kreeg ik gewoon een handkar mee om langs de deuren te gaan en oude kranten op te halen. Onverzekerd waarschijnlijk. En dan te bedenken dat die handkarren niet zo makkelijk te hanteren waren voor kinderen in de lagere school-leeftijd. Dus de kans dat het mis zou gaan was niet louter denkbeeldig.In die periode bracht oud papier overigens twintig cent per kilo op. We brachten ze naar Vos, die een lompenhandel had aan de gracht.
    De toonbank van Zoon kan ik me nog goed herinneren. Het was meer een vitrinekast. Met achter het glas allerlei zoete lekkernijen: van schuimblokken en snoepkettingen tot trekdrop in glazen weckflessen. Ik woonde er vlak bij en kreeg regelmatig een dubbeltje van mijn moeder om voor schooltijd even ‘naar Zoontje’ te gaan. Mijn gebit vertoont er nog de sporen van.
    Als je binnenkwam dan was de vitrinekast aan de linkerkant. Daarachter bevond zich de kassa, alhoewel het waarschijnlijk niet meer dan een geldla was. Tegenover de winkeldeur bevond zich een vrieskist, van waaruit Zoon verschillende soorten ijs aan de man bracht, Een, twee, drie, je proeft het zo, het is ijs van Caraco, of zoiets dergelijks. Naast de vrieskist was de deur naar het woonvertrek van de familie Zoon. Als je de winkeldeur opende, klonk er een bel. Volgens mij zat er boven de vrieskist een raampje, waardoor je een glimp kon werpen in de woonkamer van de neringdoende.
    Ik weet niet precies wanneer Zoon er de brui aan gaf, maar ik denk dat dat halverwege de jaren zeventig was, hoewel het ook eerder kan zijn geweest. Vrouw Zoon verhuisde toen naar een woning in dezelfde straat, maar twee huizen verderop.

    Reply
      1. Ezeltjeprik

        Het lijkt inderdaad om deze personen te gaan, maar ik kom de naam Frans niet tegen, en die maakte toch echt deel uit van het gezin. Het is overigens zeker dat het gezin op Fabrieksgracht 21 woonde. Het zou aardig zijn als er ook een foto van de winkel zou bestaan…..En het zou nog leuker zijn als die zou worden gepubliceerd.

        Reply
    1. Anton Hagen

      De Zoon die bokste was Jan Zoon,zie hier een stukje uit de Nieuwsbank van 19-07-2000.
      Sportwethouder Scholte reikte de Sporttrofee uit. Die ging ditmaal naar de heer Jan Zoon van sportvereniging Zeemacht. De jury vond dat de heer Zoon met zijn enthousiasme en inzet gedurende 57 (!) jaar een zeer grote bijdrage heeft geleverd aan de bokssport in onze gemeente. Al sinds 1943 is hij betrokken bij de bokssport; de laatste tien jaar als voorzitter van Zeemacht. “Hij is niet alleen goed in het begeleiden en ontwikkelen van bokstalent, maar ook in het organiseren”, aldus wethouder Scholte. Dit blijkt uit het feit, dat de heer Zoon al twaalf jaar achtereen het succesvolle boksgala in Den Helder organiseert. einde Nieuwsbank.
      Jan was ook een verdienstelijke goede kok,zijn loempia’s en nasi welke je toen bij Veen in de Nieuwstraat kon kopen waren heerlijk!!!

      Reply
  3. Willem J. Sloot

    Het winkeltje van Zoon herinner ik mij heel goed. In het winkeltje kwamen wij amper ondanks dat de afstand tot Sluisdijkstraat 118 hemelsbreed een paar honderd meter betrof. Meer kochten wij aan de kar als de oude Zoon bij o.a. de Ambachtschool stond. Veel kan hij daar niet verdiend hebben want inderdaad hij werd besodemieterd bij de vleet. Als het weer eens de spuigaten uitliep dan kwam zijn zoon mee en o wee als je de kluit belazerde dan kon je beter benen maken. Nee wij haalden als kinderen onze snoep bij “Smidje” op de hoek Sluisdijkstraat/Westgracht. Ook op de hoek Basstraat/1e Goverdwarsstraat zat zo’n piepklein snoepwinkeltje met ook de naam Smit??
    Op de foto is duidelijk het PEN huis met bovenwoning te zien, heb dit altijd een bijzondere kombinatie gevonden.
    Als je naast Zoon de steeg cq het straatje inliep stonden daar nog een paar huisjes. Had deze doorgang ook nog een naam?? Ook vraag ik mij af of ten tijde van de foto het brede stuk fabrieksgracht achter de Ruyghweg er nog was. Overigens heette de fabrieksgracht vroeger molengracht of vaart?!

    Reply
  4. Ezeltjeprik

    Bij mijn weten maakten de woningen in de steeg deel uit van de Fabrieksgracht. Het waren er drie, inmiddels zijn twee huizen verbouwd tot één. Ik vraag me af of snoepwinkel Zoontje op deze foto is te zien. Het lijkt erop dat de afbeelding van voor die tijd is. Het zou het huis op de hoek moeten zijn, maar ik betwijfel het…. De winkel was voorzien van markiezen, weet ik nog. En die zie ik hier niet. Alhoewel: als je steeg goed bekijkt, dan zie je een soort plank schuin omhoog steken. Dat zou een handkar kunnen zijn. Die waren van hout, voorzien van metalen velgen rondom de wielen. En een kabaal dat ze maakten!
    Jan Zoon. Klopt, dat was de bokser. En zijn loempia’s herinner ik me ook nog. Ook was er nog een Lou Zoon, volgens mij. En die PEN-woning, (waar inderdaad een bepaalde bekoring van uitging, al was het maar omdat je als het ware op een eiland woonde, geheel vrijstaand en middenin de stad, met alle voordelen vandien) heeft in de tussentijd een face-lift gehad, maar is inmiddels alweer toe aan een opknapbeurt, want de huidige eigenaar lijkt het een beetje te laten verkrotten..
    Die Fabrieksgracht stonk af en toe behoorlijk, omdat het water niet doorstroomde. Ook was hij behoorlijk vervuild.
    ’s Winters duurde het altijd wat langer voordat dit deel van de gracht was dichtgevroren…..

    Reply
  5. Hijneken

    Jan Zoon heb ik goed gekend. In de laatste jaren was hij iedere trainingsavond (boksen) in de sportzaal van zeemacht en keek hij mee met de trainer. Ook gaf hij vaak adviezen. Aardige kerel, altijd in pak en zijn zwarte haren strak naar achteren gekamd.

    Reply
  6. Hans Verhoef

    Beste Cees, Wat heb je weer een mooie aflevering van Afgestoft gemaakt !! Dank voor de mooie foto van het Vinkenterrein (deze keer nog zonder molen maar wie weet 🙂 )

    Reply
  7. Marinus Vermooten

    J.P. Zoon
    (Groenten- en fruithandel, consumptieijs)
    Adres: Middenstraat 61
    Ondernemer: Johannes Petrus Zoon, geb. 21.1.1901 Anna Paulowna
    Zaakadres 1944 Fabrieksgracht 21
    Het bedrijf omvatte tevens brooddepot en consumptie ijs, verder snoepgoed, alcoholvrije
    en zwakalcoholische dranken. Sedertt 1962 werd het ijshandelsbedrijf niet meer
    uitgeoefend.
    Vestiging: 17.3.1935
    Opheffing: 1.4.1976 Bedrijvencartoheek 1921-2000 (samensteller Marinus Vermooten)

    ad your service Marinus

    Reply
    1. Ezeltjeprik

      Dank voor de exacte gegevens, mijnheer Vermooten. Begrijp ik hieruit dat Zoon van oorsprong een groente- en fruitzaak was, die daarnaast snoepgoed en consumptieijs aan de man bracht? Toen ik de winkel bezocht, eind jaren zestig en begin jaren zeventig, werd er vrijwel alleen nog snoep verkocht, maar ja, toen was het bedrijf ook al op sterven na dood, denk ik, en werden er wellicht oude voorraden snoep (suikerwerk bijft immers onbeperkt goed) verpatst, voordat de winkeldeur definitief op slot ging. Het bedrijf heeft zich volgens uw informatie in 1935 gevestigd. Was dat dan direct aan de Fabrieksgracht (die dateert van de jaren twintig, meen ik) of in eerste instantie elders? In dat eerste geval is het hoekpand op de foto bij deze rubriek wel degelijk de winkel van Zoon.

      Reply
  8. marinus vermooten

    De informatie is volgens de in en uitschrijving van de Kamer van Koophandel, waar vele tienduizenden dossiers ter inzage op het provinciaal archief te Haarlem liggen. Wanneer een ondernemer zich liet inschrijven moest hij omschrijven waaruit zijn/haar handel bestond en dat was volgens Johannes Petrus Zoon dus tevens groenten en fruit, althans in Oud Den Helder (Middenstraat 61). Kennelijk vond Zoon het te bezwaarlijk dit later te combineren met zijn handel aan de Fabrieksgracht. Er leven overigens voor zover ik weet nog twee kinderen van J.P. Zoon, waarvan één elders aan de Fabrieksgracht.

    Reply
  9. Hijneken

    En als kind kwam ik regelmatig in het kleine snoepwinkeltje van Zoontje. Ik weet nog dat de meneer of de mevrouw heel oud was. Het duurde ook altijd even voordat er iemand in de winkel was. Mijn opa & oma woonde in de van der Duijn van Maasdamstraat dus dat was een steegje door naar het winkeltje.

    Reply
  10. Eric Zoon

    Leuk om dit stukje familie geschiedenis te lezen. Gelukkig heb ik ook de snoepwinkel mogen meemaken en u zult begrijpen dat wij kleinkinderen graag bij opa en oma Zoon langs kwamen. Op dit moment zijn mijn vader, Lau, smid en leermeester, en ome Frans, die nog op de fabrieksgracht woont in leven. De familie Zoon op de fabrieksgracht bestond naast opa en oma Zoon uit de ome Pietje, de broer van mijn oma, Klaas, Jan, kees, tante Kinna, Piet, machinist bij de marine, Lau en Frans.
    Een kleurrijke familie wat nog steeds mooie verhalen oplevert als men weet dat je een Zoontje bent.
    De winkel is eind jaren 70 gesloten en opa en oma zijn toen 2 huizen verder gaan wonen. Daar waar ome Frans nu woont. Ome Klaas had idd een glazen oog. Bij mijn opa is ooit een been afgezet. Inkopen werden met de bakfiets gewoon bij Bertus Groot gehaald. Ik had nog nooit zoveel snoepgoed bij elkaar gezien.
    Fijn dat de mooie herinneringen bij een ieder de boven toon voeren.
    Het kwam wel eens voor dat ik voor zaken niet hoefde te betalen na alle mooie verhalen over vroeger. Wellicht stond er nog wel een schuld open. Wie goed doet goed ontmoet.
    Ik heb een foto van de snoepwinkel en ook van de fruithandel voor de geïnteresseerde.

    Reply
  11. Roos

    geweldig om dit allemaal te lezen ..alle herinneringen komen weer boven,,Zoontje,,de waterijsjes de rode waren erg lekker was het framboos of aardbei ik weet het niet meer.

    Reply

Geef een reactie (heeft u wel de spelregels gelezen?)

Home-onder-slider
Home-onder-slider