514 – Dijkgezicht

Den Helder – Kennelijk om degenen die onze stad slechts van horen en zeggen kenden kreeg de voor u liggende ansichtkaart de aanduiding “Dijkgezicht Den Helder”. In werkelijkheid is het niet het Dijkgezicht wat we hier zien, maar “de Kluft” waar je tegenop kon fietsen en weer af kon rijden als je een bezoek aan de Helderse Zeedijk had gebracht.

Mijn vader kon altijd uren lang vertellen over zijn jeugdherinneringen aan de dijk. Tegenwoordig is de dijk een soort eentonig uitgestrekt gebied waar weinig sjeu aan is, gelukkig heb ik de tijd nog meegemaakt dat onze Zeedijk nog niet op Deltahoogte was gebracht en dat was ook de tijd dat er aan de Hoofdgracht nog het een en ander aan bebouwing stond. Maar hoe het ook zij, “de Kluft” lijkt mij wel de ideale plek geweest te zijn waar de jeugd vroeger heerlijk tijdens de winter als het gesneeuwd had met de slee van af kon glijden.

Ook voor de niet tegen wat inspanning opziende wandelaar was de kluft een bron van genoegen. Al klimmende keek je neer op alles wat er zo achter de dijk aan vreemdsoortige bouwsels was neergezet in de loop der jaren, en dat moet in die tijd toch een geweldig mooi beeld hebben opgeleverd. En eenmaal boven had je een schitterend uitzicht over de dijk, de zee en de stad, zoals uit deze afbeelding enigermate blijkt. Misschien is het wel een goed idee, om eens wat foto’s van de dijkverzwaring de komende tijd aan u te laten zien!

468-Onderbericht

Over de schrijver:

Geboren en getogen in Den Helder. Cees verzorgt sinds 2008 op Den Helder Actueel elke zondag de rubriek Afgestoft.

Lees ook:

31 reacties

  1. Fred

    Zuiver een gokje omdat ik hier heel weinig herkenbare aanknopings punten zie. Maar ik denk dat deze mooi foto ons het dijkaanzicht toont van waar vroeger Huys Tydverdrijf stond beter bekend als de Marine kantine.. Hoe ik daarop kom , als ik de kerktoren zo zie, vermoed ik , dat dit de PP kerk is op de Kerkgracht. Dus is de foto genomen richting oud DenHelder. De witte bebouwing , rechts op de foto, is waarschijnlijk aan de buitenkant op de dijk gebouwd, en doet mij vermoeden dat het ,het zwembad van de frissemorgen is . Het is zuiver een gokje , dat het zo is, daar er weinig herkenbare aanknopingspunten zijn. Misschien iemand die meer herkend ??

    1. HZdwg

      De bebouwing geeft geen aanknopingspunten, te veel veranderd. Maar het is duidelijk dat de dijk een stuk verderop een bocht naar rechts neemt. Zo´n knik zit er in de dijk ter hoogte van de van Galenstraat, zo blijkt uit de kaart van Den Helder. Van daaruit schattend naar waar de fotograaf moet staan kom ik ongeveer uit bij Fred of misschien nog iets oostelijker, ter hoogte van de Loodsgracht.
      Wat die toren betreft gok ik op het voormalige Westplein, daar stond een waterstaatskerk.

  2. Skriks

    @ Fred, een beetje in diezelfde hoek zat ik ook. Het hekwerk is wel een bekend kenmerk voor me en dat maakt het verwarrend.
    Later dacht ik weer dat die kerktoren een vlekje was.. en dat we het veel meer in westelijke richting moesten zoeken?
    Uiteindelijk ´besloot ik´ dat er teveel buitendijkse bebouwing was.
    Het lijkt wel een fantasieplaatje bestaand uit een IJsselmeer- en een Noordzeedijk, meer een impressie.
    En dan het prachtige woord ´Kluft´, welk ik vaak heb voorgelegd in andere contreien om mensen naar de betekenis te laten raden, en wat nooit geraden werd..
    ´Daaroh, bij de Kluft´, daar moet je zijn!

    1. HZdwg

      Kluft is inderdaad voor veel niet-Helderse Nederlanders een onbekend woord. Ik zie op internet dat er wel ergens een recreatiecentrum is dat zich zo noemt en dat (van der) Kluft als achternaam voorkomt, maar of dat ook in dezelfde betekenis is, is niet duidelijk.
      In het Duits bestaat het woord ook, ik lees daar “die Kluft zwischen Arm und Reich”, bekent daar blijkbaar “kloof”.
      Toen de Kluft met de auto te berijden was werd het een geliefde plek voor het oefenen en examineren van de hellingproef.

      1. Fred

        Kluft, Wij wisten in mijn jeugd ( laren eind vijftig begin zestig) niet beter dan dat met kluft bedoeld werd , de schuinoplopende hellingen om op de dijk te komen. Er waren op verschillende plaatsen van die helling (Kluften) Bij de vroegere Kruisweg ( nu weststraat) bij oude DenHelder ( naast het pierenbadje) Bij de Coenraad Botstraat (Windwijzer) En verder bij Kaaphoofd en Huisuinen. Er waren meerdere plaatsen waar men de dijk op kon , maar dat waren trappen. O.a bij de Kanaalweg ( Monument) Huys Tydverdrijf . Ook kon men op de dijk komen bij lands end.( Wierhoofd) Vroeger , gingen wij daar met zeepkisten vanaf of in de winter met de slee . Goed dat er toen nog bijna geen verkeer was , want die zeepkisten hadden toen soms zo,n rotvaart en geen remmen zodat wij weleens doorschoten tot het monument op het Helden der zeeplein. Pleisters op onze knieeen waren in die tijd schering en inslag.

  3. Nan Helder

    @Fred en @Skiks

    Ik heb ook even gekeken en het lijk mij niet dat de foto is gemaakt bij het Huys Tydverdrijf, dat stond in het verlengde van de Postburg.
    Het lijkt mij meer de opgang naar het zwembad toe. Ook de buitendijkse bebouwing kan ik even niet plaatsen. Nu spreek ik wel over de periode van 1946 t/m 1959.
    Ik kan er ook volledig mis hebben.
    Zie de reacties wel te gemoed.

  4. Hotmail 2

    Oei,oei, ik zal ook een poging wagen. Ik denk dat het op oud den helder is gezien de onderstaande link. Ik zie daar vaag de lange jaap en de toren is denk ik de Lutherse kerk. http://noord-hollandsarchief.nl/beelden/beeldbank/detail/25cb4f9e-fb8f-11df-9e4d-523bc2e286e2/media/e6c47986-2454-6b5d-6143-88794519b92a?mode=detail&view=horizontal&q=Dijk%20den%20helder&rows=1&page=1
    .
    Kluft had je bij de Dijkweg maar ook bij de Kruisweg volgens Vliegend blaadje en ook hier ;http://kranten.archiefalkmaar.nl/issue/HC/1939-11-11/edition/0/page/23?query=kluft&f_periodicalcode%5B0%5D=HC&sort=relevance
    .
    Overigens komt het woord Kluft uit het west fries. Citaat; Want ik ben opgroeid met die doik; ’t was ok zô gewoôn. Veert make met de otoped, de kluft op steppe, en op slot zachies bovenan komme.

  5. Willem J. Sloot

    Ook ik vroeg mij af waar wij ons bevinden op de (ingekleurde) foto. Ik heb mijn plattegronden en diverse fotoboeken er op na geslagen. Een aantal herkenningspunten zijn er wel. Ten eerste de kerk op het Westplein (nu Helden der Zee plein). Ook de Achterstraat is natuurlijk herkenbaar welke liep van het havenhoofd tot aan de Dijkstraat. En vervolgens de knik naar rechts verderop waar Hans het ook al over had. Dus volgens mij, als wij de “kluft” naar beneden volgen dan konden we vroeger linksaf via de Poststeeg naar de Kanaalweg. Aan de Kanaalweg stond vroeger het oude postkantoor en wel zo’n beetje tussen de PP-kerk en de Postbrug. Rechts van dat oude postkantoor bevond zich de Poststeeg. Kortom, redelijk in de buurt waar voorheen de Marinekantine heeft gestaan, welke recht voor de Postbrug heeft gestaan.

  6. HZdwg

    Ik herinner me dat ik een Duitser het woord Kluft in heel andere betekenis hoorde gebruiken: “Sich in Kluft werfen (schmeißen”): sich gut kleiden, sich herausputzen, zich netjes aankleden. Heel andere Kluft, of zou er toch een verband zijn?

      1. HZdwg

        Ich weiss nicht was soll es bedeuten … (beroemd gedicht dat ik voor straf eens uit mijn hoofd heb moeten leren).

        1. Judge X

          Hopelijk werd u daar niet treurig van. 😉
          (alle kans dat het woord uit Duitsland stamt natuurlijk; het Duitse bloed was/is hier al vele eeuwen vertegenwoordigd)

      2. HZdwg

        Dat Kluft van de Duitsers voor kleren zal wel niets met onze kluft te maken hebben.
        Het in Nederland soms gebrukte woord “kloffie” zou er weleens de Jiddische versie van kunnen zijn.

  7. juul

    Rechts op de foto zie ik de vlag en pieren van het zwembad van Giles.
    Links is dan geplakt ofwel voor mijn tijd.

    1. Judge X

      Ja Bodelo,zo kunt u dus zien hoe talen en dialecten verrijken/evolueren door veranderende omstandigheden.
      Cultuur en identiteit van het volkje,veranderen daarbij langzaam mee.
      Mogelijk houdt u niet zo van ‘de linkjes’ omdat u ze moet keuren ?

        1. Judge X

          Als ik ’s avonds een reactie geef en ik plaats er een link bij,dan verschijnt er meestal de cursieve tekst: ‘Uw reactie moet nog worden goedgekeurd’.
          De reactie wordt dan de volgende ochtend pas geplaatst (over het algemeen); dus ik vroeg mij af hoe dit bij DHA werkt en wie waarom de link dan wel keurt.
          Maar met uw vraag …???,gaf u het antwoord al Bodelo: ‘u keurt geen linkjes !’. 😉

    2. HZdwg

      Wat “zeiken” betekent, dat weten ze heus overal in Nederland wel.
      Aardig idee om het Helders in kaart te brengen, maar op dat lijstje zie ik niet veel dat ik typisch Helders zou durven noemen. Ik denk ook niet dat er veel van zulke woorden zijn.
      Er zit wat West-Fries tussen, wat Maleis, wat marinetaal, zelfs wat “algemeen slordig Nederlands”, ik denk dat de meeste van die woorden en uitdrukkingen ook hier en daar elders in Nederland wel bekend zijn.
      Misschien wel een woord waarvan ze in de rest van Nederland zullen vragen wat is dat voor een ding, dat is “werviaan”. Maar dat staat er niet bij.

          1. Judge X

            Het is in dat geval Maurice de Eik.
            Het staat in Bodelo z’n link achter hond en we willen toch niet dat Maurice zich de gebeten IJk voelt,omdat hem het ontbreken van een ‘meetbrief’ wordt verweten.

  8. Skriks

    Prachtige authentieke woorden in het Helderse dialect!
    Wanneer je zo´n lijstje doorleest verbaas je je over hoeveel van die woorden, gewoon, latent, nog steeds in je eigen taalgebruik verpakt zitten.
    En dan hebben we het nog niet eens over de manier waarop ze uitgesproken worden!
    Ik kwam laatst via marktplaats bij iemand midden in de randstad aan huis en had na twee woorden al door dat zij uit Den Helder kwam.
    Of ik ging eens een ijsje met iemand gaan eten en tussen twee happen door hoorde ik het zangerige: lekkerr hoorr..
    Pats-boem.. je bent meteen weer ´thuis´, wat zijn we toch taalgevoelige wezens.

Reageren is niet meer mogelijk.

Home-onder-slider