Den Helder – Van het wondermooie beeld dat op deze ansichtkaart werd vastgelegd, kan niemand zeggen het met eigen ogen te hebben gezien. Voor zover ik namelijk heb kunnen nagaan moet dit buitengaats brengen van Hr. Ms. instructieschip Urania in het jaar van 1898 zijn geschied.
Machtig dat dit klusje van de sleepboot Hercules, dat deel uitmaakte van het normale havengebeuren (hetgeen mag blijken uit het handjevol belangstellenden langs de kant) in mooi contrasterend zwart en wit voor ons bewaard is gebleven. En dat niet alleen: links op de ansichtkaart zien we nog een deel van ons oorspronkelijke Peperhuisje, terwijl op de kop van de strekdam het pantserfort Harssens als een waakhond op de loer ligt om eventuele bedreigers af te schrikken.
Voort is duidelijk te zien met welk primitieve steigertje de Texelse boot het in dit al zo verre verleden moest doen. Maar dat kon toen echt nog, al was het bij heel hoog water nogal eens behelpen geblazen. Voor de echte Nieuwediepers druipt de romantiek van dit stukje marinestadverleden en dat is dan heus niet bezijden de waarheid, want jaren en jaren lang vonden veel bewoners van het Gibraltar van het Noorden daar aan de ‘Buitenkant’ wat zij elders vergeefs zochten: een heel bijzondere sfeer.
Vrijwel niets is er vandaag de dag nog terug te vinden van wat hier van ‘het Paleis’ af voor het nageslacht werd vastgelegd; alleen het Harssenseiland is bewaard gebleven. Het lijkt allemaal te mooi om waar geweest te zijn.
Gelieve rekening te houden met de volgende richtlijnen:
Lees de volledige voorwaarden voor het reageren op
http://www.denhelderactueel.nl/info/reageren/
Reacties die niet voldoen aan deze voorwaarden, kunnen worden gewist door de redactie. Personen die zich herhaaldelijk niet aan de regels houden, kunnen worden uitgesloten van de mogelijkheid tot reageren.
Een eigen afbeelding bij uw reactie? Kijk voor informatie op http://nl.gravatar.com
nu.nl – Algemeen
Ed Schotman
22 mei 2011 at 08:49
Even gezocht naar nog een foto van de Hr.Ms. instructieschip Urania en kwam toen ook een pracht van een prentje/exemplaar tegen van deze veteraan uit de geschiedenis van Den Helder http://www.maritiemdigitaal.nl/index.cfm?event=search.getdetail&id=120011226 . Je kan het haast niet voorstellen, maar het lijkt wel de molengracht als je het plaatje bekijkt.
Ed Schotman
jan geervliet
22 mei 2011 at 09:31
keer op keer blijft “Afgestoft” mij verbazen, deze ansichtkaart benadrukt wat iedere Nederlander al lang wist: In Den Helder liggen de “harssens buiten de hoofden”, oftewel het verstand ligt buiten de hoofden, vandaar dat Nieuwediepers zeldzame mensen zijn. Het is alleen jammer dat de meeste import er anders over denkt en zeker als deze mensen het nodig vinden om zich aktief met de Helderse politiek te bemoeien. Meestal blijkt het om de vergoeding te gaan die hier aan vast zit. Fort Harssens is gebouwd nadat er in 1874 een vestingwet is aangenomen in de Tweede Kamer, hetgeen voortvloeide uit de miserabele toestand waarin de bestaande forten in Nederland verkeerden rond de tijd dat de allereerste Mobilisatie in Nederland werd afgekondigd en dat was in 1871 toen Frankrijk en Duitsland oorlog voerden.
Ed, het lijkt mij ook de Molengracht op de foto van de site van maritiemdigitaal.
Ed Schotman
22 mei 2011 at 10:10
@Jan Geervliet, Cees heeft wel een bijzonder exemplaar in zijn bezit van dit opleidingsschip. Het marinemuseum in Den Helder vond ik bovenstaande foto terug (alleen wat helderder i.v.m. de achtergrond)
http://www.maritiemdigitaal.nl/index.cfm?event=search.getdetail&id=103009403 Kan iedereen mooi een vergelijking maken tussen de twee foto’s.
Ed Schotman
jan geervliet
22 mei 2011 at 11:00
Ed, je hebt wederom een mooi stukje speurwerk verricht. Zeer curieus. De aanlegsteiger van de boot naar Texel werd eerst door rederij Bosman gebruikt en na 1907 door de toen opgerichtte TESO, met veel inzet van dr Wagemaker.
Bodelo
23 mei 2011 at 10:39
Haha! Mooi gezegd Jan
Hans Z.
22 mei 2011 at 11:43
De Urania van nu wordt voornamelijk gebruikt bij de opleiding van adelborsten. Die van het plaatje is een stuk groter. Zou het kunnen zijn dat die ook voor de opleiding van anderen was bestemd?
Ed Schotman
22 mei 2011 at 12:25
@Hans Z, Wat ik uit de gegevens kan opmaken is het altijd een opleidingsschip geweest van de Marine.
Nog een bijzondere foto gevonden en dan aan boord van het schip genomen. http://www.maritiemdigitaal.nl/index.cfm?event=search.getdetail&id=120074436
Ed Schotman
Hans Z.
22 mei 2011 at 14:59
Ed, ik bedoelde niet alleen adelborsten maar ook matrozen en onderofficieren.
Mijn vermoeden is dat de doelstelling van dat opleidingsschip anders was dan van de Urania van nu.
Waarom hebben marines (niet alleen de onze) tegenwoordig zeilschepen als opleidingsschip, terwijl een moderne marine in het echt geen zeilvaart meer heeft? Dan komen argumenten als: de zee leren kennen, karaktervorming, leren samenwerken, teamgeest opbouwen. Wordt vooral belangrijk gevonden als deel van de officiersopleiding.
Vermoedelijk moesten in de tijd van het plaatje nog marinemensen, en dan vooral niet-officieren, worden getraind voor de zeilvaart omdat die in het echt bij de operationele marine nog bestond.
Dat zou dan verklaren waarom de Urania van toen groter en anders was dan die van nu.
Ed Schotman
22 mei 2011 at 21:24
@Hans Z, De doelstelling was toen ook heel anders dan nu en het klopt dat ook matrozen en onderofficieren hier samen hun opleiding op de Hr.Ms. Urania kregen. Ter bevestiging deze foto http://www.maritiemdigitaal.nl/index.cfm?event=search.getdetail&id=101059797
Ed Schotman
Bob.
22 mei 2011 at 14:13
Niet speciaal deskundig aangaande maritieme zaken maar WEL belangstellend vraagt Bob. zich af of iemand weet waar DEZE Urania zijn einde gevonden heeft ?
Ed Schotman
22 mei 2011 at 14:59
@Bob, Uit de geschiedenis van de Hr.Ms. Urania kom ik de volgende gegevens tegen:
1832-1867 instructievaartuig, op 1 aug.
1867 herdoopt in ‘Astra’ ?
1867-1908 instructievaartuig
1912- ? instructievaartuig, ex-loodskotter ‘Texel nr. 11
1941-1942 instructieschip te Soerabaja
Hoe het verder met dit schip is gegaan is mij niet bekend of het is ook in de Tweede wereldoorlog aan zijn eind gekomen zoals met zoveel schepen toen is gebeurd.
Ed Schotman
Ed Schotman
22 mei 2011 at 15:22
@Bob, Het was even zoeken maar ik heb het gevonden het schip is in 1908 verkocht aan Zweden en in 1930 gesloopt. Kijk maar even naar deze link en de tekst die erbij staat http://www.maritiemdigitaal.nl/index.cfm?event=search.getdetail&id=100043831
Hetgeen wat ik heb gevonden was niet uit de vermelde geschiedenis op te maken.
Ed Schotman
Bob.
22 mei 2011 at 18:42
Hartelijk dank Ed . Het schip is dus niet in de Tweede Wereldoorlog aan zijn eind gekomen , in tegenstelling met de Griekse “Eugenia” van de Helderse zeedijk die (in 1942/43 ?) in de Middelandse zee getorpedeerd is .
selma
22 mei 2011 at 14:48
Mijn vader, inmiddels overleden, heeft als jongetje van 14 jaar ook zijn opleiding op de Urania gedaan. Maar dat zal dan wel de opvolger van deze foto zijn. In de 30er jaren.
Bodelo
23 mei 2011 at 10:41
Wat een practig (antiek!) plaatje! En ook de sleper is monumentaal.
Ed Schotman
23 mei 2011 at 12:30
@Bodelo, Hier is nog een pracht plaatje/prentje van de raderzeesleepboot “Hercules” afgemeerd aan de Buitenhaven en schitterend om te bekijken http://www.maritiemdigitaal.nl/index.cfm?event=search.getdetail&id=103011171 Antieker kan ik het niet maken
Ed Schotman
Bodelo
23 mei 2011 at 13:27
Prachtig Ed! Prachtig! Dat zou nog eens iets voor het Historisch Weekend zijn!
Hans Z.
23 mei 2011 at 13:58
Als bij zo´n raderboot de twee raderen op verschillende snelheid en misschien zelf met verschillende draairichting konden draaien dan was dat, stel ik me voor, een gemak bij het manoeuvreren, mits die raderen ook voldoende snel op commando´s konden reageren, ik weet niet of dat zo was.
Scheepsbouwers hebben mij verteld dat radervoortstuwing inefficient is, met een goed ontworpen schroef heb je meer voorstuwing voor minder energie (en energie is geld!). Nadeel is ook, las ik, dat bij zeegang de voorstuwing onrustig is omdat de raderen dan weer diep en dan weer minder diep in het water zitten. Bovendien zullen die raderen wel een dure constructie zijn geweest. Dat zijn waarschijnlijk de redenen waarom radervoortstuwing ouderwets is. Maar wel mooi om te zien.
jan geervliet
24 mei 2011 at 00:45
het nadeel van de met kolen gestookte schepen, en zeker de grotere schepen, is dat ze vaak vanaf het begin van de zeereis tot aan de bestemming brand in de kolenvoorraad hadden.
Maar al die stoomschepen die spraken tot de verbeelding en zeker als die schepen via het Marsdiep, een verbastering van Maresdiep, verre reizen gingen maken, dan had je vanaf de mooiste plek van de wereld, en dat is de Helderse dijk, een uniek uitzicht. Net zo uniek als “Afgestoft”, waar vinden we dat, ja, ja in Den Helder. Ik ben 010 een paar dagen ontvlucht, dus ik heb vergelijkingsmateriaal te over en ik weet waar ik over schrijf.
Ed Schotman
24 mei 2011 at 22:18
Iedereen in Den Helder weet! dat de Hr.Ms. Schorpioen al een geruime tijd op Willemsoord te vinden is. Nu ligt hij statig aan de kade, maar in 1886 was het bijna gebeurt met het schip. De radarzeesleepboot “Hercules” kreeg het toen voor elkaar om hem lek te stoten en nog wel in het natte dok. De (dader) Hercules is er al ruim honderd jaar niet meer, maar deze dame nog wel. Een foto van de aanvaring in het natte dok gevonden en hier bijgevoegd:
http://www.maritiemdigitaal.nl/index.cfm?event=search.getdetail&id=120073982
Ed Schotman
Bodelo
25 mei 2011 at 11:06
Leuk Ed
Hans Z.
25 mei 2011 at 12:56
Ramschip lekgeramd: koekje van eigen deeg, heet dat.
Ed Schotman
25 mei 2011 at 06:00
Nog een zeer antieke foto van de aanvaring van de “Hercules” met op de achtergrond een prachtig gezicht op de Oude Rijkswerf (Willemsoord) waarbij vooral het gebouw opvalt waar nu de VVV van Den Helder een vestiging in heeft en de kerk op de Weststraat. http://www.maritiemdigitaal.nl/index.cfm?event=search.getdetail&id=120009752
Ed Schotman
jan geervliet
25 mei 2011 at 08:56
hier komt de geschiedenis van Den Helder tot leven, geweldige foto’s Ed. Oude glorie ten top.
Ed Schotman
25 mei 2011 at 11:53
@Jan Geervliet, Dat de humor toen ook al op straat lag (stiekum zal men heus wel gelachen hebben. daar op de Rijkswerf) is dat een radarsleepboot een ramtorenschip tot zinken had gebracht. De staat van dienst is net als die van de Zr.Ms. Buffel (het zusterschip) van de Zr.Ms. Schorpioen niet erg indrukwekkend. In 1886 werd de Schorpioen in de achtersteven geraakt door de raderstoomsleeper Hercules in het natte Dok van Den Helder en zonk in twee uur tijd. Hierna werd het schip gelicht en gerepareerd. In 1906 werd het schip uit dienst genomen en omgebouwd tot logementschip. Uiteindelijk is het een museumschip geworden, maar het is een pracht van een anekdote van 125 jaar geleden en ook interessant om te vermelden.
Ed Schotman
Jan Geervliet
25 mei 2011 at 15:09
Ed, de eerlijkheid gebiedt mij te zeggen dat in ” Agestoft” niets onder het tapijt wordt geveegd. En zeker de ” eervolle” vermeldingen voor de kapiteins die aan het roer stonden.
Ed Schotman
25 mei 2011 at 15:17
De radarstoomsleepboot Hercules was net als de s.s. Wodan de trekpaarden van de Marine in de 18e Eeuw en hebben samen ook veel schepen buitengaats gebracht op een van de bijgevoegde foto’s kan men het vertrek zien van een heel bekend schip, waarbij zoveel volk op de kade stond als of het leek of heel Den Helder was uitgelopen om dit te zien en bij de tweede en derde foto de binnenkomst na zolang weg te zijn geweest.
http://www.maritiemdigitaal.nl/index.cfm?event=search.getdetail&id=120118172
http://www.maritiemdigitaal.nl/index.cfm?event=search.getdetail&id=103014696
http://www.maritiemdigitaal.nl/index.cfm?event=search.getdetail&id=103014695
Ed Schotman
Bodelo
25 mei 2011 at 16:03
Deze plaatjes werken als
op mij. Ik ga de “Bonaire” ook steeds mooier vinden! Sterker nog, de broertjes van de Prins Willim liggen in Lelystad. Laten wij ons gaan specialiseren in schroefstoomschepen of rader stoomschepen! Dat lijkt mij eigenlijk veel leuker en aparter.
rensmaag
25 mei 2011 at 17:00
Ja bodelo en dan word ik steeds uit gelachen als ik er op hamer dat de rijkswef een echte werf moet worden in gericht voor de bouw van antieke schepen..
Ed Schotman
25 mei 2011 at 20:34
@Reijer, Om je tegemoet te komen (ik zal je niet uitlachen
is hier een foto van de oude Rijkswerf met antieke schepen en wat minder bebouwing dan nu op Willemsoord en een volle natte Dok.
http://www.maritiemdigitaal.nl/index.cfm?event=search.getdetail&id=103010464
Ed Schotman
Ed Schotman
26 mei 2011 at 06:40
Soms zijn er antieke prentjes te vinden die van zo’n ongekende schoonheid zijn (over Den Helder) dat ik het persoonlijk niet kan laten om deze weer eens voor het voetlicht te brengen. Ook hier is weer een van de sleepboten op te zien, maar vooral het panorama van de haven is een genot om naar te kijken.
http://www.maritiemdigitaal.nl/index.cfm?event=search.getdetail&id=103011190
Ed Schotman
jan geervliet
26 mei 2011 at 08:06
Ed, ik zie dat Den Helder meer verleden heeft, dan toekomst. De charme van de eenvoud.Er is nog veel over Den Helder dat ik niet weet, maar wekelijks worden er fragmenten toegevoegd.
Ed Schotman
26 mei 2011 at 10:51
@Jan Geervliet, Tegenwoordig wil elke havenplaats op de wereld wel een Sail in huis halen. In de 18e eeuw was dat niet nodig toen had men regelmatig wel een Tall Ships Races of Sail in huis. Ook op deze foto is veel te zien (o.a. Fort Harssen) en vooral hoe druk het in de haven van Den Helder toen was.
http://www.maritiemdigitaal.nl/index.cfm?event=search.getdetail&id=103017811
Ed Schotman
Hans Z.
26 mei 2011 at 15:18
Het idee van motorschepen ook met zeilen is misschien wel niet zo ouderwets als het lijkt. Niet lang geleden heb ik gelezen over een modern experimenteel schip, Japans als ik me goed herinner, dat naast mechanische voortstuwing ook weer “zeilen” had, bedoeld om energie (steeds duurder!) te besparen. Maar daar kwam nog maar weinig handwerk aan te pas, had geen gewone zeilen maar ving de wind in (metalen of kunststof?) constructies, bestuurd door een computer en in de juiste stand gezet door (waarschijnlijk) ingebouwde elektromotoren.
Klaas.
26 mei 2011 at 16:52
Als het toch electrisch moet zou ik zeggen Zet in plaats van 3 masten met zeilen of die constructies 3 grote windmolens op het schip . De eectriciteit ken dan rechtstreeks electromotoren voeden die de schroef aandrijven . Bij wind recht of schuin van achtern geven de windmolen wieken nog een bijgevoegd zeileffect . Als het schip stil aan de kade of op zee voor anker ligt kunnen de windgeneratoren een pakket Nickel/Ijzer-accus opladen gelijk aan de exemplaren als bij Onderzeeboten gebruikelijk zijn . Ondersteunende Dieselmotoren hoeven dan misschien nog maar voor 20% te worden gebruikt .
…….Bob.
Ed Schotman
26 mei 2011 at 23:11
@Hans Z. Toen ik las dat je had gelezen over een modern experimenteel schip, dat naast mechanische voortstuwing ook weer “zeilen” had, kwam bij mij een foto naar voren van iemand op de fiets in 1903 op Willemsoord die ik had gezien op maritiemdigitaal. Het grappige hiervan is dat de man een zeil op zijn fiets had om zich sneller vooruit te kunnen bewegen.
http://www.maritiemdigitaal.nl/index.cfm?event=search.getdetail&id=120074521
Ed Schotman
Hans Z.
26 mei 2011 at 23:19
De “Shin Aitoku Maru” was/is een tanker met automatische zeilen. Een beetje google (vooral in het Engels, tik bijv. in: wind powered ship) leert dat er in verschillende landen allerlei projecten lopen of hebben gelopen om wind te gebruiken bij de voortstuwing van schepen. Redenen vooral: de steeds toenemende kosten van olie, de beschikbaarheid van moderne technologie. Windmill driven ships/boats (Bob) bestaan al, zie internet en youtube.
Hans Z.
26 mei 2011 at 23:39
Ed, ik vraag me af met welke rang die officier zijn loopbaan heeft heeft beëindigd, heb zo´n vermoeden dat in die tijd zulke stunts niet de beste manier waren om carrière te maken bij de baas, vooral als je daardoor in een belachelijke situatie kwam.
Toen ik op school was (héél lang geleden) waren er een paar mede-leerlingen die bij een storm experimenteerden met hun jas boven hun hoofd bij wijze van zeil. Dat eindigde in het water van de Hoofdgracht.
Ed Schotman
27 mei 2011 at 05:21
@Hans Z. Hoe deze officier zijn loopbaan heeft beëindigd kan ik niet opmaken uit de informatie die ik gevonden heb, maar dat de man uit een zeer goede stand kwam in die tijd maak ik op uit een foto die met zijn broer (ook marine officier) in de tuin is gemaakt bij hun ouders. De eerste foto is een portret van LTZ A.D. Muller (de man met het zeil op de fiets) http://www.maritiemdigitaal.nl/index.cfm?event=search.getdetail&id=120031003 en de tweede samen met zijn broer in de tuin http://www.maritiemdigitaal.nl/index.cfm?event=search.getdetail&id=120075059
Ed Schotman
Ed Schotman
28 mei 2011 at 09:24
Morgen a.s. zondag 29-05-2011 verwacht ik van Cees dat hij wel weer met een bijzonder mooi prentje/foto/ansichtkaart komt die voor velen weer wordt bekeken en om nog even bij het onderwerp te blijven van deze week “de Marine”. Ben ik op zoek gegaan naar een foto uit het verleden die voor vele nog herkenbaar is en die dit hebben meegemaakt. Het betreft het logementschip de Hr.Ms. Buffel afgemeerd aan de Zuidstraat. Kijk en geniet ervan http://www.maritiemdigitaal.nl/index.cfm?event=search.getdetail&id=103007559
Ed Schotman
kepo
28 mei 2011 at 10:14
Ed,ik zie toch het liefst deze terug???
http://www.maritiemdigitaal.nl/index.cfm?event=search.getdetail&id=120029642
Ed Schotman
28 mei 2011 at 10:18
@Kepo, Helemaal met je eens, maar dat wist je al heel lang van mij
Ed Schotman
Hans Z.
28 mei 2011 at 14:09
Hebben jullie dat ook, dat bij hetzien van zulke plaatjes wel eens geluiden en geuren terugkomen? Ik hoor dat geluid weer, dat typische geluid als er een auto over die brug ging (kon toen nog), rammelende balken of planken.
Ed Schotman
28 mei 2011 at 18:17
Tot mijn verbazing vond ik een ansichtkaart van Fort Harssens met een voor mij heel bekende naam hieronder aan de rechterkant van de plaatje geschreven. Het is namelijk de naam van mijn opa (de vader van mijn moeder) en zo zie ik maar weer zo ontdekt je nog eens wat
http://www.maritiemdigitaal.nl/index.cfm?event=search.getdetail&id=100022628
Ed Schotman