Bernhard Fritzsche zit diep over zijn kasboeken gebogen. Het jaarverslag ligt open geslagen ernaast en hij zucht. Veel te veel cijfers staan aan de verkeerde kant van de pagina. Een zachte klop op de deur maakt dat hij verstoord opkijkt. Schuifelend komt zijn collega Paul Kragt dichterbij. “Bernhard, we moeten het toch even over een extra uitgave hebben”, begint Paul voorzichtig. Fritzsche legt met een angstige blik in de ogen zijn arm over de boeken. “Er is geen geld Paul, dat weet je toch?” bromt hij.
Kragt laat een wat droog kuchje horen, voordat hij in de stoel tegenover Fritzsche gaat zitten. “Het is bijna kerst Bernhard. Mensen in onze stad hebben het niet breed. Juist in deze tijd wordt er van ons verwacht dat we wat extra doen voor degenen die het wat minder hebben. Bovendien kan ik het ook wel goed gebruiken wanneer ik weer eens wat positiever in het nieuws kom”, zegt Kragt terwijl hij zijn collega doordringend aankijkt. “Ja Paul, dat willen we allemaal wel, positief in het nieuws komen. Maar dat wil niet zeggen dat we verkwistend met ons budget om moeten gaan”, meldt de wethouder financiën kortaf en hij slaat de kasboeken met een harde klap dicht.
Kragt geeft zich niet zomaar gewonnen. Hij is dan misschien niet altijd de meest voortvarende of de meest kundige, dat wil nog niet zeggen dat zijn hart niet op de goede plaats zit. “In de afgelopen jaren heb ik vaak naar je geluisterd Bernhard, maar nu wil ik een extra potje voor de minima. Ik heb het nodig voor een goede opzet van de participatie en ik wil een soort van kerstcadeau voor de minst bedeelden, dat kan ik nu eenmaal niet uit mijn vaste budget halen en zo vaak vraag ik niet om iets buiten de vastgestelde bedragen om.”
Genoeg is genoeg!
Fritzsche kijkt Kragt doordringend aan en zegt op geniepige toon: “Hebben we niet net de energiebox van Frans Klut samengesteld? En hadden we niet al een collega voor de participatiecommissie aangenomen?” Kragt krimpt een beetje ineen. “Jawel, maar dan nog …” Kragt krijgt de tijd niet om zijn zin af te maken. “Dan is het klaar. Genoeg is genoeg! We hebben ons geld hard nodig voor de plannen zoals die er nu liggen. Ik heb al last genoeg van de bemoeizucht van de burger, je krijgt geen cent!” “Die plannen liggen als een ketting om onze nek. We slepen het mee en er hangen steeds zwaardere gewichten aan. Ik vraag me oprecht af hoe lang het duurt voor we er onze nek door breken”, verzucht Kragt. Met een pinnige vinger wijst Fritzsche naar de kasboeken. “Ik maal niet om kettingen en gewichten. Die boeken vertellen wat kan en wat niet, dat is mijn antwoord en daar blijf ik bij. Bovendien wordt ik daarin gesteund door de provincie. Als we meer geld willen en dat willen we allemaal, hebben we ons daaraan te houden. De minder bedeelden hebben straks wel een mooie stad om in rond te lopen en een prachtig gemeentehuis waar ze hun uitkering kunnen aanvragen, dat lijkt me meer dan voldoende.”
Kragt staat op, recht zijn rug en kijkt zijn collega doordringend aan. “Blijkbaar kan ik je niet overtuigen. Maar het is ook in jouw belang dat we anders naar de plannen en de financiën gaan kijken. Als je niet naar mij wilt luisteren, zal ik je een andere mogelijkheid bieden. Je zult in de aankomende dagen door drie figuren worden bezocht, luister naar hen, want als je dat niet doet, zul je het net zo zwaar krijgen als ik. Je bent een gewaarschuwd mens, Bernhard en als ik dan al niet voor veel mensen iets kan betekenen, hoop ik in naam van de burgers, dat je wel naar deze figuren zult luisteren. Je kunt de eerste om twaalf uur verwachten.”
Na deze woorden draait Kragt zich om en laat een wat angstige maar vooral verbijsterde Fritzsche achter. “Zo heb ik hem nog nooit meegemaakt”, denkt de gemeentelijke rekenmeester hardop. Lang staat hij er echter niet bij stil. Hij stort zich weer op de kasboeken en is het voorval eigenlijk al vrij snel weer helemaal vergeten.
Een blik op het verleden
Een windvlaag slaat de bladzijden van het kasboek om en verstoort kijkt Fritzsche op. Vlakbij zijn bureau staat ineens een sombere man, die qua kleding en houding lijkt weggelopen uit een plaatje van Anton Pieck. “Wat kan ik voor u doen?”, vraagt Fritzsche op strenge toon. Het is toch te gek voor woorden wanneer iedereen maar zo zijn kantoor binnen kan lopen. De man zwijgt en wijst met een knokige vinger in de richting van de deur. “Wat wil je?” vraagt Fritzsche boos. De man wijst nogmaals en het lijkt even of de arm en de vinger langer worden. Om er vanaf te zijn stapt de wethouder de gang in. De man staat ineens weer voor hem en wijst naar de lift. Eenmaal in de lift, is de man plots verdwenen, maar zodra Frtizsche in de hal van het gemeentehuis staat, is de man weer aanwezig en wijst nogmaals, deze keer in de richting van de deur. Met tegenzin stapt Fritzsche de deur door en zodra hij dat doet, herkent hij ineens de omgeving niet meer. De straten zijn bedekt met steentjes in plaats van met asfalt. “Ben ik ineens op Willemsoord terecht gekomen?”,fluistert hij angstig. Hij kijkt verdwaasd om zich heen. Nee, hij staat niet op Willemsoord, maar midden in de Koningstraat, zoals die ooit lang geleden moet zijn geweest. “Mooie geveltjes”, mompelt Fritzsche tevreden, “het is maar goed dat we die overkapping hebben weggehaald.”
Hij heeft het nog niet gezegd of het begint te sneeuwen. Grote witte vlokken smelten op zijn gezicht terwijl hij omhoog kijkt. “Ik had een jas mee moeten nemen”, denkt hij wat chagrijnig, want de kou trekt plots door zijn kleding en zijn huid krult ervan. Een hand wordt dwingend op zijn schouder gelegd. Verschrikt kijkt Fritzsche om, het is de man die hem de straat op heeft gestuurd. Zo van dichtbij komt de man hem toch wel bekend voor. Hij doet hem aan Hans Boskeljon denken.
De man zwijgt en duwt hem naar het raam van een kleine woning. Achter het raam zit een jongen. Hij tekent met een stompje potlood op een smoezelig stukje papier. Ineens gooit hij het potlood van zich af en huilt. “Ik weet niet hoe ik sneeuw moet tekenen”, zegt hij zacht. Fritzsche kijkt naar het plaatje op de deur. ‘Pieck’ staat er in krullende letters. “Anton Pieck?” vraagt Fritzsche aan de knokige man, die nu toch echt verdacht veel op Boskeljon lijkt. Deze knikt slechts. “Maar dit is toch in een alleraardigst huisje”, flapt Fritzsche eruit, terwijl hij zich tegelijkertijd realiseert dat het geboortehuis tegenwoordig verstopt is achter een uithangbord en niemand het liever nog onder de aandacht brengt.
Zwijgende Hans
Ergens bedenkt de wethouder dat het verhaal rond Anton Pieck zoals het hem nu wordt gepresenteerd niet helemaal klopt met de feiten zoals hij die heeft geleerd, maar de boodschap die de ‘zwijgende Hans’, zoals hij hem in gedachten noemt, probeert over te brengen, is hem wel duidelijk. “Eens was Den Helder een mooie stad, voor de Tweede Wereldoorlog en voor alle plannen die het steeds kaler en misvormder maakte.” Fritzsche zegt het zomaar, hardop. Zwijgende Hans wijst echter alweer in een heel andere richting. Zonder te bewegen staan ze nu aan de Weststraat. Een grote stroom mensen loopt de werf op. “Het is bijna kerst, maar er zit weer niets extra’s in”, hoort hij een man moedeloos zeggen. “Sommigen zeggen zelfs dat de werf dicht gaat”, roept een ander, die met de fiets aan de hand zich de poort door haast. “Dat gaat nooit gebeuren”, meldt een derde zelfverzekerd. “Je weet het maar nooit met deze regering”, briest de man met de fiets. “Waar moeten alle mensen dan van leven, waar vinden we dan werk? Ik geloof het nooit, dat kunnen ze echt niet maken”, roept de eerste man over zijn schouder, terwijl hij in de richting van een werkplaats holt.
Voor zijn ogen ziet Fritzsche de werf veranderen, steeds meer gebouwen staan leeg, steeds minder mensen komen er en dan is het stil en helemaal leeg. “Maar we hebben het prachtig opgeknapt”, schreeuwt Fritzsche tegen zwijgende Hans. Boskeljon schudt het hoofd en er trekt een cynisch lachje over zijn gezicht. Met een ferme zwaai van zijn arm duwt hij Fritzsche rond zijn as en een tel later staat hij nog wat wankel midden op de Vismarkt. Het plein is groot en mensen staan er in groepjes te praten. Hij kan niet horen wat ze zeggen, maar de gezichten spreken boekdelen. De eenvoud straalt van deze mensen af. Fritzsche zweeft als het ware door de stegen en ziet voor de Maranathakerk een lange rij mensen staan. Bakker Breet deelt brood uit en predikt en de saamhorigheid die uit dit alles spreekt, ontroert Fritzsche. Voor zijn ogen verandert de buurt zoals hij die kent. Hier en daar een verpauperd huis en veel te veel borden met ‘te koop’ aan de muren en ramen. “Waarom gaan die mensen weg, Den Helder is zo mooi”, roept Fritzsche uit, maar Boskeljon heeft de smaak te pakken en voert hem mee langs alle straten en gaten die nou net niet in het grote plan van het stadshart zijn opgenomen en met enig schaamrood op de wangen bekijkt hij de stad zoals hij het liever niet wil zien. “We kunnen nu eenmaal niet alles”, schreeuwt hij uit.
Deel 2 volgt op tweede kerstdag…
Gelieve rekening te houden met de volgende richtlijnen:
Lees de volledige voorwaarden voor het reageren op
http://www.denhelderactueel.nl/info/reageren/
Reacties die niet voldoen aan deze voorwaarden, kunnen worden gewist door de redactie. Personen die zich herhaaldelijk niet aan de regels houden, kunnen worden uitgesloten van de mogelijkheid tot reageren.
Een eigen afbeelding bij uw reactie? Kijk voor informatie op http://nl.gravatar.com
nu.nl – Algemeen
